Ayaṃ pana viseso:- dutiyavāre "nāmapaccayā phasso"ti vatvā saḷāyatanaṭṭhāne na kiñci vuttaṃ, taṃ kimatthanti. Paccayavisesadassanatthañceva mahānidānadesanāsaṅgahatthañca. Phassassa hi na kevalañca saḷāyatanameva paccayo, vedanākkhandhādayo pana tayo khandhāpi paccayāyeva. Mahānidānasuttante cassa "atthi idappaccayā phassoti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ. Kiṃpaccayā phassoti iti ce vadeyya, nāmapaccayā phassoti iccassa vacanīyan"ti evaṃ saḷāyatanaṃ chaḍḍetvā ekādasaṅgiko paṭiccasamuppādo vutto. Tasmā imassa paccayavisesassa dassanatthaṃ imissā ca mahānidānasuttantadesanāya

@3 dī.Ma. 10/96/50 Pariggahatthaṃ dutiyavāre "nāmapaccayā phasso"ti vatvā saḷāyatanaṭṭhāne na kiñci vuttanti. Esa tāva dutiyavāre viseso.

Tatiyavāre pana "viññāṇapaccayā nāmarūpan"ti suttantabhājanīye āgatameva catutthamaṅgaṃ vuttaṃ, taṃ ekacittakkhaṇikattā paccayākārassa idha ayuttanti ce. Taṃ nāyuttaṃ, kasmā? salakkhaṇe paccayabhāvato. Sacepi hi tattha rūpaṃ cittakkhaṇato uddhaṃ tiṭṭhati, tathāpissa taṃ viññāṇaṃ salakkhaṇe paccayo hoti. Kathaṃ? purejātassa tāva cittasamuṭṭhānassa aññassa vā pacchājātapaccayena. Vuttañhetaṃ "pacchājātā cittacetasikā dhammā purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo"ti. Sahajātassa pana cittasamuṭṭhānassa nissayapaccayena paccayo. Yathāha "cittacetasikā dhammā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ nissayapaccayena paccayo"ti.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๓๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปัจจยจตุกกะ [อวิชชามูลกนัย]”