@3 cha.Ma. eva-saddo na dissati 4 abhi. 38/79/305

Yo cāyaṃ cittasamuṭṭhānassa khaṇaniyamo vutto, kammādisamuṭṭhānassāpi ayameva khaṇaniyamo. Tasmā paṭisandhicittena sahuppannaṃ kammajarūpaṃ tato paṭṭhāya sattarasamena saddhiṃ nirujjhati, paṭisandhicittassa ṭhitikkhaṇe uppannaṃ aṭṭhārasamassa uppādakkhaṇe nirujjhati, paṭisandhicittassa bhaṅgakkhaṇe uppannaṃ aṭṭhārasamassa ṭhānakkhaṇaṃ patvā nirujjhatīti iminā nayeneva cettha yojanā kātabbā. Tato paraṃ pana utusamuṭṭhānikapaveṇīyeva tiṭṭhati, nīharitvā jhāpethāti vattabbaṃ hoti. Evaṃ nānuppādekanirodhatā veditabbā.

Ekuppādekanirodhatoti rūpaṃ pana rūpena saha ekuppādaṃ ekanirodhaṃ, arūpaṃ arūpena saha ekuppādaṃ ekanirodhaṃ. Evaṃ ekuppādekanirodhatā veditabbā.

Nānuppādanānānirodhatā pana catusantatirūpena dīpetabbā. Imassa hi uddhaṃpādatalā adhokesamatthakā tacapariyantassa sarīrassa tattha tattha catusantatirūpaṃ ghanapuñjabhāvena pavattati. Evaṃ vattamānassāpissa na ekuppādāditā sallakkhetabbā. Yathā pana upacikarāji vā kipillikarāji vā olokiyamānā ekābaddhā viya hoti, na pana ekābaddhā. Aññissā hi sīsasantike aññissā sīsampi udarampi pādāpi, aññissā udarasantike aññissā sīsampi udarampi pādāpi, aññissā pādasantike aññissā sīsampi udarampi pādāpi honti. Evameva catusantatirūpānampi aññassa uppādakkhaṇe aññassa uppādopi hoti ṭhitipi bhaṅgopi, aññassa ṭhitikkhaṇe aññassa uppādopi hoti ṭhitipi bhaṅgopi, aññassa bhaṅgakkhaṇe aññassa uppādopi hoti ṭhitipi bhaṅgopi. Evamettha nānuppādanānānirodhatā veditabbā.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๔๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”