Kinti pana vattabboti "koṭṭhāsavasena sajjhāyaṃ karohī"ti vattabbo. Kathaṃ? kesakoṭṭhāso lomakoṭṭhāsoti sajjhāyaṃ karohīti vattabbo. Sace panassa Evaṃ koṭṭhāsavasena sajjhāyaṃ karontassa vaṇṇato upaṭṭhāti, athānena ovādā- cariyassa ācikkhitabbaṃ "ahaṃ dvattiṃsākāraṃ koṭṭhāsavasena sajjhāyaṃ karomi, mayhaṃ pana vaṇṇato upaṭṭhātī"ti. Ācariyena "kammaṭṭhānaṃ viya akammaṭṭhānaṃ vilakkhaṇaṃ etan"ti na visaṃvādetabbaṃ. "sādhu sappurisa pubbe tayā vaṇṇakasiṇe parikammaṃ katapubbaṃ bhavissati, etadeva kammaṭṭhānaṃ tuyhaṃ sappāyaṃ, vaṇṇavaseneva sajjhāyaṃ karohī"ti vattabbo. Tenapi vaṇṇavaseneva sajjhāyo kātabbo.

So evaṃ karonto ajjhattaṃ nīlakaṃ pītakaṃ lohitakaṃ odātanti cattāri vaṇṇakasiṇāni labhati. Kathaṃ? tassa hi kesalomapittesu ceva akkhīnañca kāḷakaṭṭhāne vaṇṇaṃ nīlaṃ nīlanti manasikarontassa catukkapañcakajjhānāni uppajjanti, jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ pāpuṇāti. Medasmiṃ pana akkhīnañca pītakaṭṭhāne vaṇṇaṃ pītakaṃ pītakanti manasikarontassa catukkapañcakajjhānāni uppajjanti, jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ pāpuṇāti. Maṃsalohitesu pana akkhīnañca rattaṭṭhāne vaṇṇaṃ lohitakaṃ lohitakanti manasikarontassa catukkapañcakajjhānāni uppajjanti, jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ pāpuṇāti. Nakhadantacammaaṭṭhīsu pana akkhīnañca paṇḍaraṭṭhāne vaṇṇaṃ odātaṃ odātanti manasikarontassa catukkapañcakajjhānāni uppajjanti, Jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ pāpuṇāti. Idaṃ vaṇṇavasena abhiniviṭṭhassa bhikkhuno yāva arahattā niggamanaṃ.

Aparassa koṭṭhāsavasena sajjhāyaṃ karontassa paṭikūlato upaṭṭhāti, athānena ovādācariyassa ācikkhitabbaṃ. Ācariyena "kammaṭṭhānaṃ viya akammaṭṭhānaṃ vilakkhaṇaṃ etan"ti na visaṃvādetabbaṃ. "sādhu sappurisa pubbe tayā paṭikūlamanasikāre yogo kato bhavissati, etadeva kammaṭṭhānaṃ tuyhaṃ sappāyaṃ, paṭikūlavaseneva sajjhāyaṃ karohī"ti vattabbo. Tenapi paṭikūlavasena sajjhāyo kātabbo. Tassa "kesā nāma ajaññā amanuññā duggandhā jegucchā paṭikūlā"ti evaṃ paṭikūlavasena sajjhāyaṃ karontassa paṭikūlārammaṇe paṭhamajjhānaṃ nibbattati. So jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā arahattaṃ pāpuṇāti. Idaṃ paṭikūlavasena abhiniviṭṭhassa bhikkhuno yāva arahattā niggamanaṃ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๔๓๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “สติปัฏฐาน ๔”