Aparassa koṭṭhāsavasena sajjhāyaṃ karontassa dhātuto upaṭṭhāti, dhātuto upaṭṭhahantaṃ kīdisaṃ hutvā upaṭṭhātīti. Kesā tāva vammikamatthake jātakuṇṭhatiṇakāni viya hutvā upaṭṭhahanti, lomā purāṇagāmaṭṭhāne jātadabbatiṇakāni viya, nakhā daṇḍakesu ṭhapitamadhukaphalaṭṭhikosakā viya, dantā mattikāpiṇḍe pavesetvā ṭhapitaalābubījāni viya, taco vīṇāpabbake dabbisake pariyonaddhaallagocammaṃ viya, maṃsaṃ bhittiyaṃ anulittamattikā viya, nahāru dabbasambhārabandhavalli viya, aṭṭhi ussāpetvā ṭhapitabhittidabbasambhāro viya, aṭṭhimiñjaṃ mahāveḷumhi pakkhittaseditavettaggaṃ viya, vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsanti ime cha koṭṭhāsā sūnakāragharaṃ viya hutvā upaṭṭhahanti. Dvattiṃsahatthaṃ antaṃ lohitadoṇiyaṃ saṃvelletvā ṭhapitagharasappo viya, antaguṇaṃ pādapuñchanake sibbitarajjukā viya, udariyaṃ parissāvane sithilabandhataṇḍulaṃ viya, karīsaṃ veṇupabbe pakkhittapaṇḍumattikā viya, matthaluṅgaṃ omadditvā ṭhapitā cattāro taṇḍulapiṭṭhapiṇḍā viya, dvādasavidhā āpodhātu paṭipāṭiyā ṭhapitesu dvādasasu udakasarāvakesu pūritaudakaṃ viya hutvā upaṭṭhāti.
Athānena ovādācariyassa ācikkhitabbaṃ. Ācariyena "kammaṭṭhānaṃ viya akammaṭṭhānaṃ vilakkhaṇaṃ etan"ti na visaṃvādetabbaṃ. "sādhu sappurisa pubbe tayā dhātumanasikāre yogo kato bhavissati, etadeva kammaṭṭhānaṃ tuyhaṃ sappāyaṃ, dhātuvaseneva sajjhāyaṃ karohī"ti vattabbo. Tenapi dhātuvasena sajjhāyo kātabbo.
Tatridaṃ manasikāramukheneva sajjhāyavidhānaṃ:- idha bhikkhu "kesā sīsaṃ pariyonaddhitvā ṭhitacamme jātā, te na jānanti `mayaṃ sīsaṃ pariyonaddhitvā ṭhitacamme jātā'ti, sīsaṃ pariyonaddhitvā ṭhitacammampi na jānāti `kesā mayi jātā'ti, acetanā ete abyākatā suññā thaddhā patthinnā paṭhavīdhātu esā"ti manasikaroti. Lomā sarīraṃ pariyonahanacamme jātā, te na jānanti "mayaṃ sarīraṃ pariyonahanacamme jātā"ti, sarīraṃ pariyonahanacammampi na jānāti "lomā mayi jātā"ti, etepi acetanā. Nakhā aṅgulīnaṃ aggesu jātā, te na jānanti "mayaṃ aṅgulīnaṃ aggesu jātā"ti, aṅgulīnaṃ aggānipi na jānanti "nakhā amhesu jātā"ti, etepi acetanā. Dantā hanukaṭṭhike jātā, te na jānanti "mayaṃ hanukaṭṭhike jātā"ti, hanukaṭṭhikampi na jānāti "dantā mayi jātā"ti, etepi acetanā. Taco na jānāti "sarīraṃ mayā pariyonaddhan"ti, sarīrampi na jānāti "ahaṃ tacena pariyonaddhan"ti, ayampi acetano. Maṃsaṃ na jānāti "mayā sarīraṃ anulittan"ti, sarīrampi na jānāti "ahaṃ maṃsena anulittan"ti, idampi acetanaṃ. Nahāru na jānāti "ahaṃ aṭṭhipuñjaṃ ābandhitvā ṭhitan"ti, aṭṭhipuñjopi na jānāti "nahārujālenāhaṃ ābandho"ti, idampi acetanaṃ.