Atisaṇikato manasikarontassa kammaṭṭhānaṃ pariyosānaṃ na gacchati, antarāva osakkitabbaṃ hoti. Yathā hi puriso tiyojanaṃ maggaṃ sāyaṃ kacchaṃ bandhitvā

@3 visuddhi. 1/155 paṭhavīkasiṇaniddesa Paṭipanno nikkhantaṭṭhānato paṭṭhāya sītalacchāyaṃ disvā vissamati, ramaṇīyaṃ vālikatalaṃ disvā piṭṭhiṃ pasāreti, vanapokkharaṇiṃ disvā pānīyaṃ pivati nahāyati, pabbataṃ disvā āruyha pabbatārāmaṇeyyakaṃ passati. Taṃ antarāyeva sīho vā byaggho vā dīpi vā hanati, corā vā pana vilumpanti ceva hananti ca, evameva atisaṇikaṃ manasikarontassa kammaṭṭhānaṃ pariyosānaṃ na gacchati, antarāva osakkitabbaṃ hoti.

Tasmā nātisīghaṃ nātisaṇikaṃ ekadivasaṃ tiṃsa vāre manasikātabbaṃ. Pātova dasa vāre, majjhantike dasa vāre, sāyaṇhe dasa vāre sajjhāyo kātabbo, no kātuṃ na vaṭṭati. Yathā hi pātova uṭṭhāya mukhaṃ no dhovituṃ na vaṭṭati, khādanīyaṃ bhojanīyaṃ no khādituṃ no bhuñjituṃ na vaṭṭati. Etaṃ pana vaṭṭeyya, idameva ekantena no kātuṃ na vaṭṭati, karonto mahantaṃ atthaṃ gahetvā tiṭṭhati. Yathā hi ekassa purisassa tīṇi khettāni, ekaṃ khettaṃ aṭṭha kumbhe deti, ekaṃ soḷasa, ekaṃ dvattiṃsa. Tena tīṇipi khettāni paṭijaggituṃ asakkontena dve chaḍḍetvā ekaṃ dvattiṃsakumbhadāyakameva paṭijaggitabbaṃ. Tattheva kasanavapananiddāyanādīni kātabbāni. Tadevassa itaresu dvīsu uṭṭhānakadāyaṃ dassati, evameva sesaṃ mukhadhovanādikammaṃ chaḍḍetvāpi ettheva kammaṃ kātabbaṃ, no kātuṃ na vaṭṭati, karonto mahantaṃ atthaṃ gaṇhitvā tiṭṭhatīti ettāvatā majjhimā paṭipadā nāma kathitā.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๔๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “สติปัฏฐาน ๔”