Anūnādhikatoti kasmā pana bhagavatā pañceva khandhā vuttā anūnā anadhikāti. Sabbasaṅkhatasabhāgekasaṅgahato attattaniyaggāhavatthussa etapparamato aññesañca tadavarodhato. Anekappabhedesu hi saṅkhatadhammesu sabhāgavasena saṅgayhamānesu rūpaṃ rūpasabhāgekasaṅgahavasena eko khandho hoti, vedanā vedanāsabhāgekasaṅgahavasena eko khandho hoti. Esa nayo saññādīsupi. Tasmā sabbasaṅkhatasabhāgekasaṅgahato pañceva vuttā. Etaparamañcetaṃ attattaniyaggāhavatthu yadidaṃ rūpādayo pañca. Vuttaṃ hetaṃ "rūpe kho bhikkhave sati rūpaṃ upādāya rūpaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati `etaṃ mama esohamasmi eso me attā'ti. Vedanāya .pe. Saññāya .pe. Saṅkhāresu .pe. Viññāṇe sati viññāṇaṃ upādāya viññāṇaṃ abhinivissa evaṃ diṭṭhi uppajjati `etaṃ mama esohamasmi eso me attā"ti. Tasmā attattaniyaggāhavatthussa etapparamatopi pañceva vuttā. Yepi caññe sīlādayo pañca dhammakkhandhā vuttā, tepi saṅkhārakkhandhe

@3 saṃ.kha. 17/207/166 Pariyāpannattā ettheva avarodhaṃ gacchanti. Tasmā aññesaṃ tadavarodhatopi pañceva vuttāti evaṃ anūnādhikato vinicchayanayo viññātabbo.

Upamātoti ettha hi gilānasālūpamo rūpūpādānakkhandho gilānūpamassa viññāṇūpādānakkhandhassa vatthudvārārammaṇavasena nivāsanaṭṭhānato, gelaññūpamo vedanūpādānakkhandho ābādhakattā, gelaññasamuṭṭhānūpamo saññūpādānakkhandho kāmasaññādivaseneva rāgādisampayuttavedanāsambhavā, asappāyasevanūpamo saṅkhārūpādānakkhandho vedanāgelaññassa nidānattā. "vedanaṃ vedanattāya saṅkhataṃ abhisaṅkharontī"ti hi vuttaṃ. Tathā "akusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṃ kāyaviññāṇaṃ uppannaṃ hoti dukkhasahagatan"ti. Gilānūpamo viññāṇūpādānakkhandho vedanā gelaññena aparimuttattā. Apica cārakakāraṇaaparādhakāraṇakārakaaparādhikūpamā ete bhājanabhojanabyañjanaparivesakabhuñjakūmapā cāti evaṃ upamāto vinicchayanayo viññātabbo.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๕๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”