māyūpamañca viññāṇaṃ desitādiccabandhunā"ti.

Tattha rūpādīnaṃ pheṇupiṇḍādīhi evaṃ sadisatā veditabbā:- yathā hi pheṇupiṇḍo nissārova, evaṃ rūpampi niccasāradhuvasāraattasāravirahena nissārameva. Yathā ca so "iminā pattaṃ vā thālakaṃ vā karissāmī"ti gahetuṃ na sakkā, gahitopi tamatthaṃ na sādheti bhijjateva. Evaṃ rūpampi niccanti vā dhuvanti vā ahanti vā mamanti vā gahetuṃ na sakkā, gahitampi na tathā tiṭṭhati, aniccaṃ dukkhaṃ anattā asubhaññeva hotīti evaṃ pheṇupiṇḍasadisameva hoti.

Yathā pana pheṇupiṇḍo chiddāvachiddo anekasandhighaṭito bahūnaṃ udakasappādīnaṃ pāṇānaṃ āvāso, evaṃ rūpampi chiddāvachiddaṃ anekasandhighaṭitaṃ. Kulavasenevettha asīti kimikulāni vasanti. Tadeva tesaṃ pasūtigharampi vaccakuṭipi gilānasālāpi susānampi. Na te aññattha gantvā gabbhavuṭṭhānādīni karonti. Evampi pheṇupiṇḍasadisaṃ. Yathā ca pheṇupiṇḍo āditova badarapattamatto hutvā anupubbena pabbatakūṭamattopi hoti, evaṃ rūpampi āditova kalalamattaṃ hutvā anupubbena byāmamattampi gomahisahatthiādīnaṃ vasena pabbatakūṭādimattampi hoti, macchakacchapādīnaṃ vasena anekayojanasatappamāṇampi. Evampi pheṇupiṇḍasadisaṃ. Yathāpi pheṇupiṇḍo uṭṭhitamattopi bhijjati, thokaṃ gantvāpi, samuddaṃ patvā pana avassameva bhijjati, evameva rūpaṃ kalalabhāvepi bhijjati abbudādibhāvepi, antarā pana abhijjamānampi vassasatāyukānaṃ vassasataṃ patvā avassameva bhijjati, maraṇamukhe cuṇṇavicuṇṇaṃ hoti. Evampi pheṇupiṇḍasadisaṃ.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “รูปขันธ์”