Yathā hi saṃvutadvāraṃ gehaṃ "saṃvutaṃ gehaṃ pihitaṃ gehan"ti vuccati, evamidha saṃvutindriyo "saṃvuto"ti vutto. Pāṭimokkhasaṃvarenāti pāṭimokkhena ca saṃvarena ca, pāṭimokkhasaṅkhātena vā saṃvarena. Upetotiādīni vuttatthāneva.

[512] Iriyatītiādīhi sattahipi padehi pāṭimokkhasaṃvarasīle ṭhitassa bhikkhuno iriyāpathavihāro kathito.

[513] Ācāragocaraniddese kiñcāpi bhagavā samaṇācāraṃ samaṇagocaraṃ kathetukāmo "ācāragocarasampannoti atthi ācāro, atthi anācāro"ti padaṃ uddhari. Yathā pana maggakusalo puriso maggaṃ ācikkhanto "vāmaṃ muñca dakkhiṇaṃ gaṇhā"ti paṭhamaṃ muñcitabbaṃ sabhayamaggaṃ uppathamaggaṃ ācikkhati, pacchā gahetabbaṃ khemamaggaṃ ujumaggaṃ, evameva maggakusalapurisasadiso dhammarājā paṭhamaṃ pahātabbaṃ buddhapaṭikuṭṭhaṃ anācāraṃ ācikkhitvā pacchā ācāraṃ ācikkhitukāmo "tattha katamo anācāro"tiādimāha. Purisena hi ācikkhitamaggo sampajjeyya vā na vā, tathāgatena ācikkhitamaggo apaṇṇako indena vissaṭṭhaṃ vajiraṃ viya avirajjhanako nibbānanagaraṃyeva samosarati. Tena vuttaṃ "puriso maggakusaloti kho tissa tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassā"ti.

Yasmā vā sasīsaṃ nahānena pahīnasedamalajallikassa purisassa mālāgandha- vilepanādivibhūsanavidhānaṃ viya pahīnapāpadhammassa kalyāṇadhammasamāyogo sampannarūpo hoti, tasmā sedamalajallikaṃ viya pahātabbaṃ paṭhamaṃ anācāraṃ ācikkhitvā pahīnasedamalajallikassa mālāgandhavilepanādivibhūsanavidhānaṃ viya pacchā ācāraṃ ācikkhitukāmopi tattha katamo anācārotyādimāha. Tattha kāyiko vītikkamoti tividhaṃ kāyaduccaritaṃ. Vācasiko vītikkamoti catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ. Kāyikavācasiko vītikkamoti tadubhayaṃ. Evaṃ ājīvaṭṭhamakasīlasseva vītikkamaṃ dassesi.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๕๗๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “มาติกานิเทศ”