atthalakkhaṇatāvattha kamasaṅkhepavitthārā

tathā daṭṭhabbato ceva viññātabbo vinicchayo.

Tattha visesato tāva cakkhatīti cakkhu, rūpaṃ assādeti vibhāveti cāti attho. Rūpayatīti rūpaṃ, vaṇṇavikāraṃ āpajjamānaṃ hadayagatabhāvaṃ pakāsetīti attho. Suṇātīti sotaṃ. Sappatīti saddo, udāhariyatīti attho. Ghāyatīti ghānaṃ. Gandhayatīti gandho, attano vatthuṃ sūcayatīti attho. Jīvitaṃ avahāyatīti jivhā. Rasanti taṃ sattāti raso, assādentīti attho. Kucchitānaṃ sāsavadhammānaṃ āyoti kāyo. Āyoti uppattideso. Phussiyatīti phoṭṭhabbaṃ. Manuyatīti mano. Attano lakkhaṇaṃ dhārayantīti dhammā.

Avisesato pana āyatanato āyānaṃ tananato āyatassa ca nayanato āyatananti veditabbaṃ. Cakkhurūpādīsu hi taṃtaṃdvārārammaṇā cittacetasikā dhammā sena sena anubhavanādinā kiccena āyatanti uṭṭhahanti ghaṭenti vāyamantīti vuttaṃ hoti. Te ca pana āyabhūte dhamme etāni tananti, vitthārentīti vuttaṃ hoti. Idaṃ ca anamatagge saṃsāre pavattaṃ ativattaṃ atītaāyataṃ saṃsāradukkhaṃ yāva na nivattati, tāva nayanteva, pavattayantīti vuttaṃ hoti. Iti sabbepime dhammā āyatanato āyānaṃ tananato āyatassa ca nayanato āyatanaṃ āyatananti vuccanti.