pabbajjā guṇasampatti adhikāro ca chandatā

aṭṭhadhammasamodhānā abhinīhāro samijjhatīti.

Imāni hi paṇidhānasampattikāraṇāni. Iti paṇidhānampi sampādetuṃ asamatthāya itthiyā kuto buddhabhāvoti "aṭṭhānametaṃ anavakāso, yaṃ itthī arahaṃ assa sammāsambuddho"ti vuttaṃ. Sabbākāraparipūro vā puññussayo sabbākāraparipūrameva attabhāvaṃ nibbattetīti purisova arahaṃ hoti sammāsambuddho, na itthī.

Yaṃ itthī rājā assa cakkavattītiādīsupi yasmā itthiyā kosohitavatthaguyhatādīnaṃ abhāvena lakkhaṇāni na paripūrenti, itthīratanabhāvena sattaratanasamaṅgitā na sampajjati, sabbamanussehi ca adhiko attabhāvo na hoti, tasmā "aṭṭhānametaṃ anavakāso, yaṃ itthī rājā assa cakkavattī"ti vuttaṃ. Yasmā ca sakkattādīnipi tīṇi ṭhānāni uttamāni, itthīliṅgañca hīnaṃ, tasmā tassā sakkattādīnipi paṭisiddhāni. Nanu ca yathā itthīliṅgaṃ, evaṃ purisaliṅgampi brahmaloke natthi, tasmā "yaṃ puriso brahamattaṃ kareyya, ṭhānametaṃ vijjatī"tipi na vattabbaṃ siyāti. No na vattabbaṃ, kasmā? idha purisassa tattha nibbattanato. Brahmattanti hi

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๗๓๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “ฉักกนิเทศ”