[815] Evaṃ chaṭṭhabalassa mātikaṃ ṭhapetvā idāni yathāpaṭipāṭiyā bhājento katamo ca sattānaṃ āsayotiādimāha. Tatthassa sassato lokotiādīnaṃ attho heṭṭhā nikkhepakaṇḍavaṇṇanāyaṃ vuttoyeva. Iti bhavadiṭṭhisannissitā vāti evaṃ sassatadiṭṭhiṃ vā sannissitā. Sassatadiṭṭhi hi ettha "bhavadiṭṭhī"ti vuttā, ucchedadiṭṭhi ca "vibhavadiṭṭhī"ti. Sabbadiṭṭhīnañhi sassatucchedadiṭṭhīhi saṅgahitattā sabbepime diṭṭhigatikā sattā imāva dve diṭṭhiyo sannissitā honti. Vuttampi cetaṃ:- "dvayanissito khvāyaṃ kaccāna loko yebhuyyena atthitañceva natthitañcā"ti. Ettha hi atthitāti sassataṃ. Natthitāti ucchedo. Ayantāva vaṭṭasannissitānaṃ puthujjanānaṃ sattānaṃ āsayo.
Idāni vivaṭṭasannissitānaṃ suddhasattānaṃ āsayaṃ dassetuṃ ete vā pana ubho ante anupagammātiādi vuttaṃ. Tattha ete vā panāti eteyeva. Ubho anteti sassatucchedasaṅkhāte dve ante. Anupagammāti anallīyitvā. Idappaccayatā- paṭiccasamuppannesu dhammesūti idappaccayatāya ceva paṭiccasamuppannesu dhammesu ca. Anulomikā khantīti vipassanāñāṇaṃ. Yathābhūtaṃ ñāṇanti maggañāṇaṃ. Idaṃ vuttaṃ
A. 1/1105/428 2 saṃ.ni. 16/15/18 Hoti:- yā paṭiccasamuppāde ceva paṭiccasamuppannadhammesu ca ete ubho sassatucchedaante anupagantvā vipassanā paṭiladdhā, yañca tato uttarimaggañāṇaṃ, ayaṃ sattānaṃ āsayo, ayaṃ vaṭṭasannissitānañca vivaṭṭasannissitānañca sabbesampi sattānaṃ āsayo, idaṃ vasanaṭṭhānanti. Ayaṃ ācariyānaṃ samānaṭṭhakathā.
Vitaṇḍavādī panāha "maggo nāma vāsaṃ viddhaṃsento gacchati, nanu tvaṃ maggo vāsoti vadesī"ti. So vattabbo "tvaṃ ariyavāsabhāṇako hosi na hosī"ti. Sace pana "na homī"ti vadati, "tvaṃ abhāṇakatāya na jānāsī"ti vattabbo. Sace "bhāṇakosmī"ti vadati, suttaṃ āharā"ti vattabbo. Sace āharati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce āharati, sayaṃ āharitabbaṃ "dasayime bhikkhave ariyavāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā"ti. Etañhi suttaṃ maggassa vāsabhāvaṃ dīpeti, tasmā sukathitamevetanti. Idampana bhagavā sattānaṃ āsayaṃ jānanto imesañca diṭṭhigatānaṃ vipassanāñāṇamaggañāṇānaṃ appavattikkhaṇepi pajānātieva. Vuttampi cetaṃ:-