Tattha yathā iṭṭhakadārugomayādisañcayesu na heṭṭhimā jānanti "mayaṃ uparime uparime ukkhipitvā ṭhitā"ti, nāpi uparimā uparimā jānanti "mayaṃ heṭṭhimesu heṭṭhimesu patiṭṭhitā"ti, evameva na paṇhikaṭṭhi jānāti "ahaṃ gopphakaṭṭhiṃ ukkhipitvā ṭhitan"ti, na gopphakaṭṭhi jānāti "ahaṃ jaṅghaṭṭhiṃ ukkhipitvā ṭhitan"ti, na jaṅghaṭṭhi jānāti "ahaṃ ūruṭṭhiṃ ukkhipitvā ṭhitan"ti, na ūruṭṭhi jānāti "ahaṃ kaṭiṭṭhiṃ ukkhipitvā ṭhitan"ti, na kaṭiṭṭhi jānāti "ahaṃ piṭṭhikaṇṭakaṃ ukkhipitvā ṭhitan"ti, na piṭṭhikaṇṭako jānāti "ahaṃ gīvaṭṭhiṃ ukkhipitvā ṭhito"ti, na gīvaṭṭhi jānāti "ahaṃ sīsaṭṭhiṃ ukkhipitvā ṭhitan"ti, na sīsaṭṭhi jānāti "ahaṃ gīvaṭṭhimhi patiṭṭhitan"ti, na gīvaṭṭhi jānāti "ahaṃ piṭṭhikaṇṭake patiṭṭhitan"ti, na piṭṭhikaṇṭako jānāti "ahaṃ kaṭiṭṭhimhi patiṭṭhito"ti, na kaṭiṭṭhi jānāti "ahaṃ ūruṭṭhimhi patiṭṭhitan"ti, na ūruṭṭhi jānāti "ahaṃ jaṅghaṭṭhimhi patiṭṭhitan"ti, na jaṅghaṭṭhi jānāti "ahaṃ gopphakaṭṭhimhi patiṭṭhitan"ti, na gopphakaṭṭhi jānāti "ahaṃ Paṇhikaṭṭhimhi patiṭṭhitan"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti aṭṭhi nāma imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto thaddho paṭhavīdhātūti.

Aṭṭhimiñjaṃ tesaṃ tesaṃ aṭṭhīnaṃ abbhantare ṭhitaṃ. Tattha yathā veḷupabbādīnaṃ anto pakkhittesu sinnavettaggādīsu na veḷupabbādīni jānanti "amhesu vettaggādīni pakkhittānī"ti, nāpi vettaggādīni jānanti "mayaṃ veḷupabbādīsu ṭhitānī"ti, evameva na aṭṭhīni jānanti "amhākaṃ anto aṭṭhimiñjaṃ ṭhitan"ti, nāpi aṭṭhimiñjaṃ jānāti "ahaṃ aṭṭhīnaṃ anto ṭhitan"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti aṭṭhimiñjaṃ nāma imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto thaddho paṭhavīdhātūti.

Vakkaṃ galavāṭakato nikkhantena ekamūleneva thokaṃ gantvā dvidhā bhinnena thūlanahārunā vinibaddhaṃ hutvā hadayamaṃsaṃ parikkhipitvā ṭhitaṃ. Tattha yathā vaṇṭupanibaddhe ambaphaladvaye na vaṇṭaṃ jānāti "mayā ambaphaladvayaṃ upanibaddhan"ti, nāpi ambaphaladvayaṃ jānāti "ahaṃ vaṇṭena upanibaddhan"ti, evameva na thūlanahāru jānāti "mayā vakkaṃ upanibaddhan"ti, nāpi vakkaṃ jānāti "ahaṃ thūlanahārunā upanibaddhan"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti vakkaṃ nāma imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto thaddho paṭhavīdhātūti.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “ธาตุ ๖ นัยที่ ๑”