@4 cha. lohitaṅkoti 5 cha.Ma. marumpā 6 Ma. kathalaṃ, cha. kaṭhalaṃ

[174] Āpodhātuniddesādīsu heṭṭhā vuttanayeneva veditabbaṃ. Āpo āpogatantiādīsu ābandhanavasena āPo. Tadeva āposabhāvaṅgatattā āpogataṃ nāma. Sinehavasena sineho. Soyeva sinehasabhāvaṅgatattā sinehagataṃ nāma. Bandhanattaṃ rūpassāti avinibbhogarūpassa bandhanabhāvo. Pittaṃ semhantiādīnipi vaṇṇasaṇṭhānadisokāsaparicchedavasena pariggahetvā dhātuvaseneva manasikātabbāni.

Tatrāyaṃ nayo:- pittesu hi abaddhapittaṃ jīvitindriyapaṭibaddhaṃ sakalasarīraṃ byāpetvā ṭhitaṃ. Baddhapittaṃ pittakosake ṭhitaṃ. Tattha yathā pūvaṃ byāpetvā ṭhite tele na pūvaṃ jānāti "telaṃ maṃ byāpetvā ṭhitan"ti, nāpi telaṃ jānāti "ahaṃ pūvaṃ byāpetvā ṭhitan"ti, evameva na sarīraṃ jānāti "abaddhapittaṃ maṃ byāpetvā ṭhitan"ti, nāpi abaddhapittaṃ jānāti "ahaṃ sarīraṃ byāpetvā ṭhitan"ti. Yathā ca vassodakena puṇṇe kosātakīkosake na kosātakīkosako jānāti "mayi vassodakaṃ ṭhitan"ti, nāpi vassodakaṃ jānāti "ahaṃ kosātakīkosake ṭhitan"ti, evameva na pittakosako jānāti "mayi baddhapittaṃ ṭhitan"ti, nāpi baddhapittaṃ jānāti "ahaṃ pittakosake ṭhitan"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti pittaṃ nāma imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto yūsabhūto ābandhanākāro āpodhātūti.

Semhaṃ ekapatthapūrappamāṇaṃ udarapaṭale ṭhitaṃ. Tattha yathā uparisañjātapheṇupaṭalāya candanikāya na candanikā jānāti "mayi pheṇupaṭalaṃ ṭhitan"ti, nāpi pheṇupaṭalaṃ jānāti "ahaṃ candanikāya ṭhitan"ti, evameva na udarapaṭalaṃ jānāti "mayi semhaṃ ṭhitan"ti, nāpi semhaṃ jānāti "ahaṃ udarapaṭale ṭhitan"ti. Aññamaññaṃ ābhogapaccavekkhaṇarahitā ete dhammā. Iti semhaṃ nāma imasmiṃ sarīre pāṭiyekko koṭṭhāso acetano abyākato suñño nissatto yūsabhūto ābandhanākāro āpodhātūti.