อรรถกถาสัมปยุตเตนวิปปยุตตปทนิทเทส

บัดนี้ เพื่อจำแนกบท สัมปยุตเตน วิปปยุตตะ พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงเริ่มคำว่า "เวทนากฺขนฺเธน" เป็นอาทิ. ในบทนี้ มีลักษณะดังนี้ ก็ในวาระนี้ ธรรมเหล่าใดสัมปยุตด้วยบทที่ยกขึ้นแสดงเพื่อปุจฉา คือธรรมเหล่าใดวิปปยุตด้วยธรรมเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำปุจฉาวิสัชนาซึ่งการไม่ประกอบแห่งธรรมเหล่านั้นด้วยขันธ์เป็นต้น.

ก็บท (สัมปยุตเตน วิปปยุตตะ) นั้น ย่อมไม่ประกอบในธรรมทั้งหลาย มีรูปขันธ์เป็นต้น. เพราะธรรมทั้งหลาย ชื่อว่าสัมปยุตด้วยรูปขันธ์ ย่อมไม่มี ฉะนั้น รูปขันธ์นั้นด้วย บทอื่นมีรูปอย่างนี้ด้วย พระผู้มีพระภาคเจ้าไม่ทรงถือเอาในวาระนี้. ส่วนบทเหล่าใด ย่อมส่องถึงสัมปยุตตธรรมทั้งหลาย ในธัมมธาตุและวิญญาณอันไม่เจือด้วยธรรมอื่น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือเอาในวาระนี้.

พึงทราบอุทานแห่งธรรมเหล่านั้น ดังนี้