บัญญัติคำว่า กำไลมือทำด้วยเพชรเป็นต้น ชื่อว่าตัพพิสิฏฐูปนิธาบัญญัติ เพราะกล่าวมุ่งเอาวัตถุของสิ่งนั้นประเสริฐ.

ก็บัญญัติใดมีคำว่า ไม้ ๓ อัน บท ๘ บท กองข้าวเปลือก กองดอกไม้เป็นต้น เพราะมุ่งการประชุมของวัตถุเหล่านั้นๆ บัญญัตินี้ ชื่อว่าสโมธานบัญญัติ.

บัญญัติใดมีคำว่า ๒, ๓, ๔ เป็นต้น เพราะมุ่งยกบทต้นๆ ขึ้นก่อนแล้วบัญญัติ นี้ชื่อว่าอุปนิกขิตตบัญญัติ.

บัญญัติใดมีคำว่า ปฐวี เตโช ความแข็ง ความร้อนเป็นต้น เพราะเพ่งสภาวธรรมนั้นๆ บัญญัตินี้ ชื่อว่าตัชชาบัญญัติ.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๐๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “บัญญัติ ๖”