คำว่า "สทฺธานุสารี" นี้เป็นชื่อของพระโสดาปัตติมรรค. แต่เมื่อท่านบรรลุผลจิตแล้ว ชื่อว่าสัทธาวิมุต. ก็ชื่อว่าธุระ ๒ อย่าง, ชื่อว่าอภินิเวส ๒ อย่าง, และชื่อว่าสีสะ ๒ อย่างของท่านผู้ยังโลกุตตรธรรมให้เกิดขึ้นมีอยู่.

บรรดาธุระเป็นต้นเหล่านั้น ชื่อว่าธุระ มี ๒ อย่างคือสัทธาธุระ ๑ ปัญญาธุระ ๑.

ชื่อว่าอภินิเวส คือการอาศัย ๒ อย่างคือ ภิกษุรูปหนึ่งย่อมอยู่ด้วยความสามารถแห่งการอาศัยสมถะ (สมถาภินิเวส) อีกรูปหนึ่ง ย่อมอยู่ด้วยความสามารถแห่งการอาศัยวิปัสสนา (วิปัสสนาภินิเวส).

และชื่อว่าสีสะ คือที่สุด เหล่านี้ก็มี ๒ อย่าง คือภิกษุรูปหนึ่งบรรลุธรรมถึงที่สุดแล้ว ชื่อว่าอุภโตภาควิมุต ภิกษุรูปหนึ่งบรรลุธรรมถึงที่สุดแล้วมีชื่อว่าปัญญาวิมุต.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๒๗๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิทเทส”