แต่ว่าพึงทราบว่า ในที่นี้พระองค์ทรงถือเอาพระโสดาบัน ที่ชื่อว่าสัตตักขัตตุปรมะกับโกลังโกละ ด้วยสามารถแห่งภพอันเจือกัน และพระโสดาบันผู้บังเกิดในภพของมนุษย์เท่านั้นที่ชื่อว่าเอกพีชี.

ในพระโสดาบันเหล่านั้นองค์หนึ่งๆ ย่อมถึงภาวะ ๔ อย่าง ด้วยสามารถแห่งทุกขาปฏิปทาเป็นต้น. ว่าด้วยสัทธาธุระ พระโสดาบันมี ๑๒ จำพวก คือชื่อว่าสัตตักขัตตุปรมะ ๔ จำพวก ชื่อว่าโกลังโกละ ๔ จำพวก ชื่อว่าเอกพีชี ๔ จำพวก.

ว่าด้วยปัญญาธุระ ก็ถ้าพระโสดาบันพึงอาจยังโลกุตตรธรรมให้เกิดด้วยปัญญา กระทำปัญญาให้เป็นธุระอย่างนี้ว่า เราจักให้โลกุตตรธรรมเกิดขึ้น แม้บรรลุเป็นพระโสดาบันผู้ชื่อว่าสัตตักขัตตุปรมะเป็นต้น ด้วยอำนาจปฏิปทา ๔ อย่าง ก็เป็นพระโสดาบัน ๑๒ จำพวกเหมือนกันนั่นแหละ ฉะนั้นพระโสดาบันทั้ง ๒๔ จำพวกเหล่านี้ บัณฑิตพึงทราบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แล้วในฐานะนี้ ด้วยสามารถแห่งพระอริยะผู้เข้าไปเพ่งธรรมอันตั้งอยู่ด้วยศรัทธาหรือ ปัญญา ในที่นี้นั่นเทียว. จบอรรถกถาเอกพีชีบุคคล.

อรรถกถาสกทาคามีบุคคล

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๒๙๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิทเทส”