คำว่า "อติกฺกมิตฺวา เวมชฺฌํ อายุปฺปมาณํ" ได้แก่ ก้าวล่วงเลยท่ามกลางประมาณแห่งอายุ.
คำว่า "อุปหจฺจ วา กาลกิริยํ" ได้แก่ ใกล้จะทำกาลกิริยา. อธิบายว่า จวนจะสิ้นอายุแล้ว.
คำว่า "อยํ วุจฺจติ" ความว่า บุคคลนี้ คือผู้เห็นปานนี้ ท่านเรียกว่าอุปหัจจปรินิพพายี เพราะก้าวล่วงเลยท่ามกลาง ๕๐๐ มหากัปแห่งอายุอันมี ๑,๐๐๐ มหากัป เป็นประมาณในอวิหาภูมิทั้งหลายก่อน แล้วจึงตั้งอยู่ในกัปที่ ๖๐๐ มหากัปหรือที่ ๗๐๐ มหากัปหรือที่ ๘๐๐ มหากัปหรือที่ ๙๐๐ มหากัปหรือที่ ๑,๐๐๐ มหากัปอย่างใดอย่างหนึ่งนั่นแหละแล้วจึงบรรลุพระอรหัต และปรินิพพานด้วยกิเลสปรินิพพาน. จบอรรถกถาอุปหัจจปรินิพพายีบุคคล.
อรรถกถาอสังขารปรินิพพายีและสสังขารปรินิพพายีบุคคล
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที