วินิจฉัยในนิเทศแห่งพระอนาคามี ผู้ชื่อว่าอสังขารปรินิพพายีและสสังขารปรินิพพายีบุคคล.

พระอนาคามีรูปใดไม่กระทำความเพียรอย่างแรงกล้า โดยไม่รวบรัด รีบเร่ง มีทุกข์น้อย บรรลุพระอรหัตแล้ว ปรินิพพานด้วยกิเลสปรินิพพานตามธรรมดา ฉะนั้น ท่านจึงชื่อว่าอสังขารปรินิพพายี แปลว่า ผู้ปรินิพพานตามธรรมดา โดยมิได้กระทำความเพียรอย่างแรงกล้า.

ส่วนรูปใดกระทำความเพียรอย่างแรงกล้า โดยรีบด่วนไม่ชักช้า มีความทุกข์ยาก บรรลุพระอรหัตแล้วปรินิพพาน ด้วยกิเลสปรินิพพานตามธรรมดา ฉะนั้น ท่านจึงเรียกว่าสสังขารปรินิพพายี แปลว่า ผู้ปรินิพพานตามธรรมดาด้วยการกระทำความเพียรอย่างแรงกล้า. จบอรรถกถาอสังขารปรินิพพายีและสสังขารปรินิพพายีบุคคล.

อรรถกถาอุทธังโสโตอกนิฏฐคามีบุคคล