บุคคลใดย่อมรู้อรรถที่ท่านอธิบายทำให้พิศดารนั่นแหละ เพราะเหตุนั้น บุคคลนั้นจึงชื่อว่า วิปัญจิตัญญู แปลว่า ผู้รู้อรรถอันท่านอธิบายแล้ว.

สองบทว่า "อยํ วุจฺจติ" ความว่า บุคคลนี้ คือผู้มีความสามารถเพื่อบรรลุพระอรหัต ในเมื่อมีผู้อื่นตั้งบทมาติกาไว้โดยย่อแล้วจำแนกเนื้อความโดยพิศดาร ท่านจึงเรียกว่า วิปัญจิตัญญู. วิเคราะห์ศัพท์ เนยยบุคคล

อุทฺเทสาทีหิ เนตพฺโพติ เนยฺโย บุคคลใดอันผู้อื่นพึงแนะนำด้วยบททั้งหลายมีอุเทศเป็นต้น เพราะเหตุนั้น บุคคลนั้นจึงชื่อว่า เนยฺโย ผู้อันบุคคลพึงแนะนำไป.

สองบทว่า "อนุปุพฺเพน ธมฺมาภิสมโย" ได้แก่ การบรรลุพระอรหัตตามลำดับ. วิเคราะห์ศัพท์ ปทปรมบุคคล

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๓๙๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”