บทว่า "วิวโฏ" ได้แก่ หม้อที่เขาเปิดปากตั้งไว้.

ก็ในบรรดาบุคคลที่ท่านอุปมาแล้วในที่นี้ บัณฑิตพึงทราบว่า ชื่อว่าเป็นบุคคลผู้เปล่า เพราะเว้นจากสาระ คือคุณความดีอันมีในภายใน และชื่อว่าเป็นผู้ปิด เพราะความเป็นผู้งามในภายนอก.

แม้ในบทที่เหลือก็มีนัยนี้เหมือนกัน. อรรถกถาบุคคลผู้เปรียบด้วยห้วงน้ำ ๔ ชนิด

ก็เมื่อน้ำลึกมีประมาณแค่เข่า แต่ห้วงน้ำมีพื้นน้ำไม่ปรากฏ เพราะมีสีน้ำอันเจือกัน หรือเพราะเป็นน้ำขุ่น ชื่อว่าเป็นน้ำตื้น มีเงาอันลึก. ก็แม้น้ำลึกประมาณ ๓ หรือ ๔ บุรุษ ห้วงน้ำมีพื้นน้ำปรากฏ เพราะเป็นน้ำใส จึงชื่อว่าเป็นน้ำลึก มีเงาอันตื้น. ก็บัณฑิตพึงทราบห้วงน้ำทั้งสองนอกนี้ เพราะมีเหตุเป็นแดนเกิดพร้อมทั้ง ๒ เหตุ.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๔๐๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”