บุคคลใดประกอบด้วยความมืดเป็นต้นว่า เกิดมาในตระกูลต่ำเป็นต้น เพราะเหตุนั้น ผู้นั้นจึงชื่อว่า ตโม แปลว่า ผู้มืด. บุคคลชื่อว่าตมปรายโน คือผู้มีความมืดเป็นไปในเบื้องหน้า เพราะการเข้าถึงความมืดในนรกอีก ด้วยทุจริตทั้งหลายมีกายทุจริตเป็นต้น.

บทว่า "เนสาทกุเล" ได้แก่ ตระกูลนายพรานเนื้อเป็นต้น.

คำว่า "เวนกุเล" ได้แก่ ตระกูลช่างจักสาน.

คำว่า "ปุกฺกุสกุเล" ได้แก่ ตระกูลบุคคลผู้ทิ้งดอกไม้.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๔๑๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”