ผู้ใดย่อมกล่าวคำอิงอาศัยประโยชน์ปัจจุบันและประโยชน์ในภพหน้าเท่านั้น เหตุนั้น ผู้นั้นจึงชื่อว่า อตฺถวาที แปลว่า ผู้มีปกติกล่าวคำอันเป็นประโยชน์.

ผู้ใดย่อมกล่าวคำอิงอาศัยโลกุตตรธรรม ๙ ประการ เหตุนั้น ผู้นั้นจึงชื่อว่า ธมฺมวาที แปลว่า ผู้มีปกติกล่าวธรรม.

ผู้ใดย่อมกล่าวคำอิงอาศัยสังวรวินัยและปหานวินัย เพราะเหตุนั้น ผู้นั้นจึงชื่อว่า วินยวาที แปลว่า ผู้มีปกติกล่าววินัย.

โอกาสอันเป็นที่ตั้งของวาจานั้น ท่านเรียกว่า นิธานํ. โอกาสอันเป็นที่ตั้งของวาจานั้นมีอยู่ เพราะเหตุนั้น วาจานั้นจึงชื่อว่า นิธานวตี แปลว่า วาจามีหลักฐาน. อธิบายว่า กล่าววาจาอันสมควรแก่คำอันบุคคลพึงฝังไว้ในหทัย.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๔๖๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”