บทว่า "วิเสปนํ" ได้แก่ การย้อมผิว.

ในอธิการนี้ บุคคลเมื่อประดับตบแต่งอยู่ ชื่อว่าย่อมทรงไว้ เมื่อบุคคลทำสิ่งที่บกพร่องให้บริบูรณ์ ชื่อว่าย่อมประดับ. ผู้ยินดีอยู่ด้วยของหอมก็ดี ด้วยการย้อมผิวก็ดี ชื่อว่าย่อมตบแต่ง. การกระทำ ท่านเรียกว่าฐาน. อธิบายว่า มหาชนย่อมกระทำการทัดทรงดอกไม้เป็นต้นนั้น ด้วยเจตนาเป็นเครื่องทุศีลอันใด ผู้มีศีลย่อมเป็นผู้เว้นขาดจากเจตนาเป็นเครื่องทุศีลนั้น.

ที่นอนสูงเกินประมาณ ท่านเรียกว่า อุจฺจาสยนํ แปลว่าที่นอนสูง ที่นอนที่มีเครื่องปูลาดด้วยวัตถุอันไม่สมควร, ท่านเรียกว่า มหาสยนํ แปลว่า ที่นอนใหญ่ ผู้มีศีลเป็นผู้เว้นขาดจากที่นอนนั้น.

ทองคำ ชื่อว่า ชาตรูปํ. กหาปณะ ชื่อว่า รชตํ. กหาปณะเหล่าใดที่เรียกว่า โลหมาสโก คือมาสกทำด้วยโลหะ ชตุมาสโก คือมาสกทำด้วยยาง ทารุมาสโก คือ มาสกทำด้วยไม้.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๔๗๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”