การทำ อปามงฺคํ คือ ซึ่งวัตถุมิใช่สายสังวาลย์ว่าเป็นสังวาลย์ก็ดี ทำวัตถุมิใช่แก้วมณีให้เป็นเหมือนแก้วมณีก็ดี ทำทองเทียมให้เหมือนทองคำแท้ก็ดี แล้วลวงด้วยของปลอมนั้นด้วยสามารถการประกอบหรือด้วยกลมายา ชื่อว่านิกติ ซึ่งแปลว่าการปลอม. ผู้ประกอบในการคดโกง ชื่อว่าสาวิโยคะ๑- ก็คำว่า สาวิโยคะ นี้เป็นชื่อของการโกง ซึ่งมีการรับสินบนเป็นต้นนั่นแหละ เพราะฉะนั้น บัณฑิตพึงทราบอธิการอย่างนี้ คือ อุกฺโกฏนสาวิโยโค คือผู้ประกอบการโกงด้วยการรับสินบน วญฺจนสาวิโยโค คือผู้ประกอบการโกงด้วยการหลอกลวง นิกติสาวิโยโค คือผู้ประกอบการโกงด้วยการปลอมแปลง เกจิอาจารย์กล่าวว่า การแสดงของอย่างหนึ่งแล้วเปลี่ยนของอีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าสาวิโยคะ ก็คำว่า สาวิโยคะ นี้ ท่านสงเคราะห์ด้วยการหลอกลวงนั่นแหละ. ____________________________ ๑- ม. สาจิโยโคติ กุฏิลโยโค.

พึงทราบคำวินิจฉัยในคำว่า เฉทนํ เป็นต้น.

บทว่า "เฉทนํ" แปลว่า การตัดมีการตัดมือเป็นต้น.

บทว่า "วโธ" แปลว่า การฆ่าให้ตาย.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๔๗๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”