๒. ปริหานิกถา

๑. วาทยุตฺติปริหานิวณฺณนา

[๒๓๙] อิทานิ ปริหานิกถา นาม ๑- โหติ. ปริหานิธมฺโม อปริหานิธมฺโม, เทฺวเม ภิกฺขเว ธมฺมา เสขสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย สํวตฺตนฺติ, ๒- ปญฺจิเม ภิกฺขเว ธมฺมา สมยวิมุตฺตสฺส ภิกฺขุโน ปริหานาย สํวตฺตนฺตีติ ๓- เอวมาทีนิ หิ สุตฺตานิ นิสฺสาย สมิติยา วชฺชิปุตฺตกา สพฺพตฺถิวาทิโน เอกจฺเจ จ มหาสํฆิกา อรหโตปิ ปริหานึ อิจฺฉนฺติ, ตสฺมา เต วา โหนฺตุ อญฺเญเยว วา, เยสํ อยํ ลทฺธิ, เตสํ ลทฺธิภินฺทนตฺถํ ปริหายติ อรหา อรหตฺตาติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตตฺถ ๔- ปริหายตีติ เทฺว ปริหานิโย ปตฺตปริหานิ จ อปฺปตฺตปริหานิ จ. ตตฺถ "ทุติยมฺปิ โข อายสฺมา โคธิโก ตมฺหา สามายิกาย เจโตวิมุตฺติยา ปริหายี"ติ ๕- อยํ ปตฺตปริหานิ นาม. "มา โว สามญฺญตฺถิกานํ สตํ สามญฺญตฺโถ ปริหายี"ติ ๖- อยํ อปฺปตฺตปริหานิ. ตาสุ อิธ ปตฺตปริหานิ อธิปฺเปตา. ตญฺหิ สนฺธาย อามนฺตาติ ปฏิญฺญา ปรวาทิสฺส. สกสมเย ปน อิมํ ปตฺตปริหานึ นาม โลกิยสมาปตฺติยาว อิจฺฉนฺติ, น อรหตฺตาทีหิ สามญฺญผเลหิ. ปรสมเยปิ นํ สพฺพสามญฺญผเลสุ สพฺพภเวสุ สพฺพกาเลสุ สพฺเพสญฺจ ปุคฺคลานํ น อิจฺฉนฺติ, ตํ ปน เตสํ ลทฺธิมตฺตเมวาติ สพฺพํ ลทฺธิชาลํ ภินฺทิตุํ ปุน สพฺพตฺถาติอาทินา นเยน เทสนา วฑฺฒิตา.

ตตฺถ ยสฺมา ปรวาที กมฺเมน ๗- ปริหายิตฺวา โสตาปตฺติผเล ฐิตสฺส อรหโต ปริหานึ น อิจฺฉติ, อุปริ ผเลสุ ฐิตสฺเสว อิจฺฉติ. ยสฺมา จ