๕. สพฺพมตฺถีติกถา

๑. วาทยุตฺติวณฺณนา

[๒๘๒] อิทานิ สพฺพมตฺถีติวาทกถา นาม โหติ. ตตฺถ เยสํ "ยงฺกิญฺจิ รูปํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ ฯเปฯ อยํ วุจฺจติ รูปกฺขนโธ"ติอาทิวจนโต ๑- "สพฺเพปิ อตีตาทิเภทา ธมฺมา ขนฺธสภาวํ น วิชหนฺติ, ตสฺมา สพฺพํ อตฺถิเยว นามา"ติ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ เอตรหิ สพฺพมตฺถิวาทานํ, เตสํ ลทฺธิวิโสธนตฺถํ สพฺพมตฺถีติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, วุตฺตปฺปการาย ทิฏฺฐิยา ๒- ฐตฺวา ปฏิญฺญา อิตรสฺส. สพฺพตฺถาติ สพฺพสฺมึ สรีเร สพฺพมตฺถีติ ปุจฺฉติ. สพฺพทาติ สพฺพสฺมึ กาเล สพฺพมตฺถีติ ปุจฺฉติ. สพฺเพน สพฺพนฺติ สพฺเพนากาเรน สพฺพมตฺถีติ ปุจฺฉติ. สพฺเพสูติ สพฺพธมฺเมสุ สพฺพมตฺถีติ ปุจฺฉติ. อโยคนฺติ อยุตฺตํ. นานาสภาวานญฺหิ โยโค โหติ, น เอกสภาวสฺส. อิติ อิมสฺมึ ปเญฺห รูปํ เวทนาย เวทนํ วา รูเปน อนานํ เอกลกฺขณเมว กตฺวา สพฺพมตฺถีติ ปุจฺฉติ. ยมฺปิ นตฺถิ ตมฺปิ อตฺถีติ ยมฺปิ ฉฏฺฐขนฺธาทิกํ สสวิสาณาทิกํ วา กิญฺจิ นตฺถีติ สิทฺธํ, ตมฺปิ เต อตฺถีติ ปุจฺฉติ. สพฺพมตฺถีติ ยา ทิฏฺฐิ สา ทิฏฺฐิ มิจฺฉาทิฏฺฐีติ, ยา ทิฏฺฐิ สา ทิฏฺฐิ สมฺมาทิฏฺฐีติ เหวมตฺถีติ อิมินา อิทํ ปุจฺฉติ:- ยา เต เอสา สพฺพมตฺถีติ ทิฏฺฐิ, สา ทิฏฺฐิ อยาถาวกตฺตา มิจฺฉาทิฏฺฐีติ เอวํ ยา จ ๓- อมฺหากํ ทิฏฺฐิ, สา ทิฏฺฐิ ยาถาวกตฺตา สมฺมาทิฏฺฐีติ เอวํ ตว สมเย อตฺถีติ ปุจฺฉติ. อิตโร สพฺเพสุปิ เอเตสุ นเยสุ วุตฺตปฺปการาย อตฺถิตาย อภาวโต ปฏิกฺขิปติ. อิเมสุ ปน สพฺเพสุปิ นเยสุ "อาชานาหิ นิคฺคหนฺ"ติ อาทิกํ กตฺวา สพฺโพ กถามคฺคเภโท วิตฺถารโต เวทิตพฺโพติ อยํ ตาเวตฺถ วาทยุตฺติ.

๒. กาลสํสนฺทนวณฺณนา