ตตฺริทํ วตฺถุํ:- เอโก กิร เถโร สมาปตฺตึ วลญฺเชติ, ตสฺมึ ปิณฺฑาย คามํ ปวิฏฺเฐ ทารกา ปริเวเณ กีฬิตฺวา ปกฺกมึสุ. เถโร อาคนฺตฺวา "ปริเวณํ สมฺมชฺชิตพฺพนฺ"ติ จินฺเตตฺวา อสมฺมชฺชิตฺวา วิหารํ ปวิสิตฺวา "สมาปตฺตึ อปฺเปสฺสามี"ติ นิสีทิ. โส อปฺเปตุํ อสกฺโกนฺโต "กินฺนุ โข อาวรณนฺ"ติ สีลํ อาวชฺเชนฺโต อปฺปมตฺตกมฺปิ วีติกฺกมํ อทิสฺวา "วตฺตเภโท นุ โข อตฺถี"ติ โอโลเกนฺโต ปริเวณสฺส อสมฺมชฺชนภาวํ ๑- ญตฺวา สมฺมชฺชิตฺวา ปวิสิตฺวา นิสีทนฺโต สมาปตฺตึ อปฺเปนฺโตว นิสีทิ.
[๔] อกุปฺปธมฺมนิทฺเทโส วุตฺตปฺปฏิปกฺขวเสเนว เวทิตพฺโพ. อกุปฺปธมฺโมติ อิทมฺปน อฏฺฐสมาปตฺติลาภิโน อนาคามิสฺส เจว ขีณาสวสฺส จาติ ทฺวินฺนํ ปุคฺคลานํ นามํ. เตสญฺหิ สมาธิปาริปนฺถิกา วิปสฺสนาปาริปนฺถิกา จ ธมฺมา สุวิกฺขมฺภิตา สุวิกฺขาลิตา. เตน เตสํ *- ภสฺสสงฺคณิการามตาทิกิจฺเจน วา อญฺเญน วา เยน เกนจิ อตฺตโน อนุรูเปน ปมาเทน วีตินาเมนฺตานมฺปิ สมาปตฺติ น กุปฺปติ น นสฺสติ. สุกฺขวิปสฺสกา ปน โสตาปนฺนสกทาคามิอนาคามิขีณาสวา อิมสฺมึ ทุเก น ลพฺภนฺติ, ทุกมุตฺตกปุคฺคลา นาม โหนฺติ, ตสฺมา สตฺถา อตฺตโน พุทฺธสุพุทฺธตาย เหฏฺฐา คหิเต จ อคฺคหิเต จ สงฺกฑฺฒิตฺวา อิมสฺมิมฺปิ ทุเก สทฺธึ ปิฏฺฐิวฏฺฏเกหิ ตนฺตึ อาโรเปนฺโต สพฺเพปิ อริยปุคฺคลาติ- อาทิมาห. อฏฺฐนฺนญฺหิ สมาปตฺตีนํ กุปฺปนํ นสฺสนํ ภเวยฺย, โลกุตฺตรธมฺมสฺส ปน สกึ ปฏิวิทฺธสฺส กุปฺปนํ นสฺสนํ นาม นตฺถิ, ตํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ.
[๕] ปริหานธมฺมาปริหานธมฺมนิทฺเทสาปิ กุปฺปธมฺมากุปฺปธมฺมนิทฺเทสวเสเนว เวทิตพฺพา. เกวลญฺหิ อิธ ปุคฺคลสฺส ปมาทํ ปฏิจฺจ ธมฺมานํ ปริหานมฺปิ อปริหานมฺปิ คหิตนฺติ อิทํ ปริยายเทสนามตฺตเมว นานํ. เสสํ สพฺพตฺถ ตาทิสเมว.