[๑๑] ภยูปรตนิทฺเทเส ภเยน อุปรโตติ ภยูปรโต. สตฺต หิ ๑- เสกฺขา ปุถุชฺชนา จ ภายิตฺวา ปาปโต โอรมนฺติ, ปาปํ น กโรนฺติ. ตตฺถ ปุถุชฺชนา ทุคฺคติภยํ วฏฺฏภยํ กิเลสภยํ อุปวาทภยนฺติ จตฺตาริ ภยานิ ภายนฺติ. เตสุ ภายิตพฺพฏฺเฐน ทุคฺคติเอว ภยํ ทุคฺคติภยํ. เสเสสุปิ เอเสว นโย. ตตฺถ ปุถุชฺชโน "สเจ ตฺวํ ปาปํ กริสฺสสิ, จตฺตาโร อปายา มุขํ วิวริตฺวา

[๑๒] อภพฺพาคมนนิทฺเทเส สมฺมตฺตนิยามาคมนสฺส อภพฺโพติ อภพฺพาคมโน. กมฺมาวรเณนาติ ปญฺจวิเธน อนนฺตริยกมฺเมน. กิเลสาวรเณนาติ นิยตมิจฺฉาทิฏฺฐิยา. วิปากาวรเณนาติ อเหตุกทุเหตุกปฏิสนฺธิยา. อสฺสทฺธาติ พุทฺธธมฺมสํเฆสุ สทฺธารหิตา. อจฺฉนฺทิกาติ กตฺตุกมฺยตากุสลจฺฉนฺทรหิตา. เต ฐเปตฺวา ชมฺพูทีปํ อิตรทีปตฺตยวาสิโน เวทิตพฺพา. เตสุ หิ มนุสฺสา อจฺฉนฺทิกภาวํ ปวิฏฺฐา นาม. ทุปฺปญฺญาติ ภวงฺคปญฺญารหิตา. อภพฺพาติ อปฺปฏิลทฺธมคฺค- ผลูปนิสฺสยา. นิยามนฺติ มคฺคนิยามํ สมฺมตฺตนิยามํ. โอกฺกมิตุนฺติ เอตํ กุสเลสุ ธมฺเมสุ สมฺมตฺตสงฺขาตํ นิยามํ โอกฺกมิตุํ ปวิสิตุํ, ตตฺถ ปติฏฺฐาตุํ อภพฺพา.

[๑๓] ภพฺพาคมนนิทฺเทโส วุตฺตปฺปฏิปกฺขนเยน เวทิตพฺโพ. เอวมิมสฺมึ ทุเก เย จ ปุคฺคลา ปญฺจานนฺตริกา, เย จ นิยตมิจฺฉาทิฏฺฐิกา, เยหิ จ อเหตุกทุเหตุกปฏิสนฺธิโย ๑- คหิตา, เย จ พุทฺธาทีนํ น สทฺทหนฺติ, เยสญฺจ

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิทเทส”