[๒๖] กายสกฺขินิทฺเทเส เอกจฺเจ อาสวาติ เหฏฺฐิมมคฺคตฺตยวชฺฌา. อยํ วุจฺจตีติ อยํ เอวรูโป ปุคฺคโล กายสกฺขีติ วุจฺจติ. โส หิ ผุฏฺฐนฺตํ สจฺฉิกโรตีติ กายสกฺขี. ฌานปฺผลํ ๒- ปฐมํ ผุสติ ปจฺฉา นิโรธนิพฺพานํ สจฺฉิกโรตีติปิ กายสกฺขี. โส โสตาปตฺติผลฏฺฐํ อาทึ กตฺวา ยาว อรหตฺตมคฺคฏฺฐา ฉพฺพิโธ โหตีติ.

[๒๗] ทิฏฺฐิปฺปตฺตนิทฺเทเส อิทํ ทุกฺขนฺติ อิทํ ทุกฺขํ, เอตฺตกํ ทุกฺขํ, น อิโต อุทฺธํ ทุกฺขํ. ทุกฺขสมุทยาทีสุปิ เอเสว นโย. ยถาภูตํ ปชานาตีติ ฐเปตฺวา ตณฺหํ ปญฺจุปาทานกฺขนฺเธ "ทุกฺเข สจฺจนฺ"ติ ยาถาวสรสโต ปชานาติ. ตณฺหา ปน ทุกฺขํ สมุเทติ ๓- ชเนติ นิพฺพตฺเตติ ปภาเวติ, ตโต ตํ ทุกฺขํ สมุเทติ, ตสฺมา นํ "อยํ ทุกฺขสมุทโย"ติ ยถาภูตํ ปชานาติ. ยสฺมา ปน อิทํ ทุกฺขญฺจ สมุทโย จ นิพฺพานํ ปตฺวา นิรุชฺฌนฺติ วูปสมนฺติ อปฺปวตฺตึ คจฺฉนฺติ, ตสฺมา นํ "อยํ ทุกฺขนิโรโธ"ติ ยถาภูตํ ปชานาติ. อริโย ปน อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ตํ ทุกฺขํ นิโรธํ คจฺฉติ, เตน ตํ "อยํ ทุกฺขนิโรธคามินีปฏิปทา"ติ

[๒๘] สทฺธาวิมุตฺตนิทฺเทเส โน จ โข ยถา ทิฏฺฐิปฺปตฺตสฺสาติ ยถา ทิฏฺฐิปฺ- ปตฺตสฺส อาสวา ปริกฺขีณา, น เอวํ สทฺธาวิมุตฺตสฺสาติ อตฺโถ. กิมฺปน เนสํ กิเลสปฺปหาเน นานตฺตํ อตฺถีติ? นตฺถิ. อถ กสฺมา สทฺธาวิมุตฺโต ทิฏฺฐิปฺปตฺตํ น ปาปุณาตีติ. อาคมนียนานตฺเตน, ทิฏฺฐิปฺปตฺโต หิ อาคมนมฺหิ กิเลเส วิกฺขมฺเภนฺโต อปฺปทุกฺเขน อปฺปกสิเรน อกิลมนฺโตว วิกฺขมฺเภตุํ สกฺโกติ, สทฺธาวิมุตฺโต ปน ทุกฺเขน กสิเรน กิลมนฺโต หุตฺวา วิกฺขมฺเภตุํ สกฺโกติ, ตสฺมา ทิฏฺฐิปฺปตฺตํ น ปาปุณาติ. อปิจ เนสํ ปญฺญายปิ นานตฺตํ อตฺถิเยว. ทิฏฺฐิปฺ- ปตฺตสฺส หิ อุปริ ติณฺณํ มคฺคานํ วิปสฺสนาญาณํ ติกฺขํ สูรํ ปสนฺนํ หุตฺวา วหติ, สทฺธาวิมุตฺตสฺส วิปสฺสนาญาณํ โน ติกฺขํ สูรํ ปสนฺนํ หุตฺวา วหติ, ตสฺมา โส ทิฏฺฐิปฺปตฺตํ น ปาปุณาติ.