[๖๘] รูปภวนิทฺเทเส ปญฺจหายตเนหีติ จกฺขุโสตมนรูปธมฺมายตเนหิ. อฏฺฐหิ ธาตูหีติ จกฺขุโสตจกฺขุวิญฺญาณโสตวิญฺญาณรูปธมฺมมโนธาตุมโนวิญฺญาณธาตูหิ. อรูปภวาทโยปิ ตโย สทิสวิสฺสชฺชนตฺตาว เอกโต ทสฺสิตา. ตถา อสญฺญาภว- เอกโวการภวา. ตตฺถ ทฺวีหายตเนหีติ รูปายตนธมฺมายตเนหิ. ธาตูสุปิ เอเสว นโย. เอกตลวาสิกานญฺหิ เสสพฺรหฺมานํ จกฺขุสมฺภวโต ๑- ตสฺสารมฺมณตฺตา ตตฺถ รูปายตนํ อุทฺธฏํ.

[๗๑] ชาติ ทฺวีหิ ขนฺเธหีติ รูปชาติ รูปกฺขนฺเธน, อรูปชาติ สงฺขารกฺขนฺเธน. ชรามรเณสุปิ เอเสว นโย. โสกาทีสุปิ เอเกน ขนฺเธนาติ โสกทุกฺขโทมนสฺสานิ เวทนากฺขนฺเธน, ปริเทโว รูปกฺขนฺเธน, อุปายาสาทโย สงฺขารกฺขนฺเธนาติ เอวํ ขนฺธวิเสโส เวทิตพฺโพ.

[๗๓] อิทฺธิปาโท ทฺวีหิ ขนฺเธหีติ ๒- สงฺขารวิญฺญาณกฺขนฺเธหิ มนายตน- ธมฺมายตเนหิ ธมฺมธาตุมโนวิญฺญาณธาตูหิ จ. ๓- ฌานํ ทฺวีหิ ขนฺเธหีติ ๔- เวทนากฺขนฺธสงฺขารกฺขนฺเธหิ. อปฺปมญฺญาทโย สทิสวิสฺสชฺชนตฺตา เอกโต นิทฺทิฏฺฐา. จิตฺตํ ปน เจตนานนฺตรํ นิกฺขิตฺตมฺปิ อสทิสวิสฺสชฺชนตฺตา ปจฺฉา คหิตํ. ตตฺถ อปฺปมญฺญาทีสุ เอเกน ขนฺเธนาติ เวทนา เวทนากฺขนฺเธน, สญฺญา สญฺญากฺขนฺเธน, เสสา สงฺขารกฺขนฺเธน สงฺคหิตาติ เอวํ ขนฺธวิเสโส เวทิตพฺโพ.

๗. ติกปทวณฺณนา