@๓ ฉ.ม. ปจฺจาชาตสฺส ๔ สี.,ม. วิมุตฺติยาสา อภิสิตฺโต"ติ สุตฺวา เอกสฺส รญฺโญ ทฺวินฺนํ รชฺชาภิเสกานํ ทฺวินฺนํ เสตจฺฉตฺตานํ อภาวา น เอวํ โหติ "กุทาสฺสุ นามาหมฺปิ โส กุมาโร วิย อภิเสกํ ปาปุเณยฺยนฺ"ติ, เอวเมว ขีณาสวสฺส "อสุโก นาม ภิกฺขุ อรหตฺตํ ปตฺโต"ติ สุตฺวา ทฺวินฺนํ อรหตฺตานํ อภาวา "กุทาสฺสุ นามาหมฺปิ โส ภิกฺขุ วิย อรหตฺตํ ปาปุเณยฺยนฺ"ติ น เอวํ โหติ. อยํ วุจฺจตีติ อยํ เอวรูโป ปุคฺคโล อรหตฺตาสาย วิคตตฺตา วิคตาโสติ วุจฺจติ.

[๙๔] คิลานูปมนิทฺเทเส ยาย อุปมาย เต คิลานูปมาติ วุจฺจนฺติ, ตํ ตาว อุปมํ ทสฺเสตุํ ตโย คิลานาติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ สปฺปายานีติ หิตานิ วุฑฺฒิกรานิ. ปฏิรูปนฺติ อนุจฺฉวิกํ. เนว วุฏฺฐาติ ตมฺหา อาพาธาติ อิมินา อเตกิจฺเฉน วาตาปมาราทินา โรเคน สมนฺนาคโต นิฏฺฐปฺปตฺโต คิลาโน กถิโต. วุฏฺฐาติ ตมฺหา อาพาธาติ อิมินา ขิปิตกจฺฉุติลกปุปฺผกชราทิเภโท ๑- อปฺปมตฺตโก อาพาโธ กถิโต.

ลภนฺโต สปฺปายานิ โภชนานิ โน อลภนฺโตติ อิมินา ปน เยสํ ปฏิชคฺคเนน ผาสุกํ โหติ, สพฺเพปิ เต อาพาธา กถิตา. เอตฺถ จ ปฏิรูโป อุปฏฺฐาโก นาม คิลานุปฏฺฐากองฺเคหิ สมนฺนาคโต ปณฺฑิโต ทกฺโข อนลโส เวทิตพฺโพ.

คิลานุปฏฺฐาโก อนุญฺญาโตติ ภิกฺขุสํเฆน ทาตพฺโพติ อนุญฺญาโต. ตสฺมิญฺหิ คิลาเน อตฺตโน ธมฺมตาย ยาเปตุํ อสกฺโกนฺเต ภิกฺขุสํเฆน ตสฺส ภิกฺขุโน เอโก ภิกฺขุ จ สามเณโร จ "อิมํ ปฏิชคฺคถา"ติ อปโลเกตฺวา ทาตพฺพา. ยาว ปน เต ตํ ปฏิชคฺคนฺติ, ตาว คิลานสฺส จ เตสญฺจ ทฺวินฺนํ เยนตฺโถ, สพฺพํ ภิกฺขุสํฆสฺเสว ภาโร. อญฺเญปิ คิลานา อุปฏฺฐาตพฺพาติ อิตเรปิ เทฺว คิลานา อุปฏฺฐาตพฺพา. กึการณา? โยปิ หิ นิฏฺฐปฺปตฺตคิลาโน, โส

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๖๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกนิทเทส”