[๑๒๕] ตินฺทุกาลาตนฺติ ตินฺทุกรุกฺขอลาตํ. ภิยฺโยโส มตฺตาย จิจฺจีฏายตีติ ตญฺหิ ฌายมานํ ปกติยาปิ ปปฺปฏิกาโย มุญฺจนฺตํ จิฏิจิฏายตีติ ๓- สทฺทํ กโรติ, ฆฏฺฏิตํ ปน อธิมตฺตํ กโรตีติ อตฺโถ. เอวเมวาติ เอวเมว โกธโน อตฺตโน ธมฺมตายปิ อุทฺธโต จณฺฑิกโต หุตฺวา จรติ, อปฺปมตฺตกํ ปน วจนํ วุตฺตกาเล "มาทิสนฺนาม เอวํ เอส ๔- วทตี"ติ อติเรกตรํ อุทฺธโต จณฺฑิกโต หุตฺวา จรติ.

@๓ ฉ.ม. จิจฺจิฏายติ จิฏิจิฏาติ ๔ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ คูถกูโปติ คูถปุณฺณกูโป คูถราสิเยว วา. โอปมฺมสํสนฺทนํ ปเนตฺถ ปุริมนเยเนว เวทิตพฺพํ. ตสฺมา เอวรูโป ปุคฺคโล อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ น เสวิตพฺโพติ ยสฺมา โกธโน ปุคฺคโล อติเสวิยมาโนปิ อติอุปสงฺกมิยมาโนปิ กุชฺฌติเยว, "กึ อิมินา"ติ ปฏิกฺกมนฺโตปิ กุชฺฌติเยว, ตสฺมา ปลาสคฺคิ ๑- วิย อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ. กึ วุตฺตํ โหติ? โย หิ ปลาสคฺคึ อติอุปสงฺกมิตฺวา ตปฺปติ, ตสฺส สรีรํ ฌายติ. โย อติปฏิกฺกมิตฺวา ตปฺปติ, ตสฺส สีตํ น วูปสมติ. อนุปสงฺกมิตฺวา อปฏิกฺกมิตฺวา ปน มชฺฌตฺตภาเวน ตปฺเปนฺตสฺส สีตํ วูปสมติ, กาโยปิ น ฑยฺหติ. ตสฺมา ปลาสคฺคิ วิย โกธโน ปุคฺคโล มชฺฌตฺตภาเวน อชฺฌุเปกฺขิตพฺโพ น เสวิตพฺโพ น ภชิตพฺโพ น ปยิรุปาสิตพฺโพ.

[๑๒๖] กลฺยาณมิตฺโตติ สุจิมิตฺโต. กลฺยาณสหาโยติ สุจิสหาโย. สหาโยติ สหคามี สทฺธิจโร. กลฺยาณสมฺปวงฺโกติ กลฺยาเณสุ สุจิปุคฺคเลสุ สมฺปวงฺโก, ตนฺนินฺนตปฺโปณตปฺปพฺภารมานโสติ อตฺโถ.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกนิทเทส”