[๑๖๑] อุทกรหทูปเมสุ อุทรหโท ตาว ชานุมตฺเตปิ อุทเก สติ ปณฺณรสสมฺภินฺนวณฺณตฺตา วา พหลตฺตา วา อุทกสฺส อปญฺญายมานตโล อุตฺตาโน คมฺภีโรภาโส นาม โหติ. ติโปริสจตุโปริเส ปน อุทเกปิ สติ อจฺฉตฺตา อุทกสฺส ปญฺญายมานตโล คมฺภีโร อุตฺตาโนภาโส นาม โหติ. อุภยการณสพฺภาวโต ปน อิตเร เทฺว เวทิตพฺพา. ปุคฺคโลปิ กิเลสุสฺสทภาวโต คุณคมฺภีรตาย จ อภาวโต คุณคมฺภีรานํ สทิเสหิ อภิกฺกมาทีหิ ยุตฺโต อุตฺตาโน คมฺภีโรภาโส นาม. อิมินา นเยน เสสาปิ เวทิตพฺพา.

[๑๖๒] พลิพทฺทูปเมสุ พลิพทฺโท ตาว โย อตฺตโน โคคณํ ฆฏฺเฏติ อุพฺเพเชติ, ปรโคคเณ ปน โสรโต สุขสีโล โหติ, อยํ สกควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ นาม. ปุคฺคโลปิ อตฺตโน ปริสํ ฆฏฺเฏนฺโต วิชฺฌนฺโต ผรุเสน สมุทาจรนฺโต, ปริสาย ๑- ปน โสรจฺจํ นิวาตวุตฺติตํ อาปชฺชนฺโต สกควจณฺโฑ โหติ โน ปรควจณฺโฑ นามาติ อิมินา นเยน เสสาปิ เวทิตพฺพา. นิทฺเทสวาเร ปเนตฺถ อุพฺเพชิตา โหตีติ ฆฏฺเฏตฺวา วิชฺฌิตฺวา อุพฺเพคปฺปตฺตํ กโรติเยวาติ ๒- อตโถ.

[๑๖๓] อาสีวิสูปเมสุ อาสีวิโส ตาว ยสฺส วิสํ อาสุํ อาคจฺฉติ, สีฆํ ผรติ, โฆรํ ปน น โหติ, จิรกาลํ น ปีเฬติ, อยํ อาคตวิโส โน โฆรวิโส. เสสปเทสุปิ เอเสว นโย. ปุคฺคลวิภาชนํ ปน อุตฺตานตฺถเมว.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๘๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส”