[๖] ยตฺตเกน ปญฺญาปเนน สงฺเขปโต พาวีสตินฺทฺริยานีติ วา ปเภทโต จกฺขุนฺทฺริยํ ฯเปฯ อญฺญาตาวินฺทฺริยนฺติ วา ตตฺราปิ ทสินฺทฺริยานิ กามาวจรานิ, นวินฺทฺริยานิ มิสฺสกานิ, ตีณินฺทฺริยานิ โลกุตฺตรานีติ วา เอวรูปํ ปญฺญาปนํ โหติ, เอตฺตเกน อินฺทฺริยานํ อินฺทฺริยานีติ ปญฺญตฺติ โหติ. เอตฺตาวตา สงฺเขปโต วตฺถุํ วิภชิตฺวา ทสฺสนวเสน ปญฺจ ปญฺญตฺติโย ทสฺสิตา โหนฺติ.

[๗] อิทานิ วิตฺถารโต วตฺถุํ วิภชิตฺวา ทสฺสนวเสน ปุคฺคลปญฺญตฺตึ ทสฺเสตุํ สมยวิมุตฺโต. อสมยวิมุตฺโตติอาทิมาห. สมฺมาสมฺพุทฺเธน หิ อติวิสาริย- มาเนน วิย หริยมาเนน วิย จ ๑- เหฏฺฐา วิภงฺคปฺปกรเณ อิมาสํ ปญฺจนฺนํ ปญฺญตฺตีนํ วตฺถุภูตา ขนฺธาทโย นิปฺปเทเสน กถิตาติ เตน เต อิธ เอกเทเสเนว กเถสิ. ฉฏฺฐา ปุคฺคลปญฺญตฺติ เหฏฺฐา อกถิตาว. อิธาปิ อุทฺเทสวาเร เอกเทเสเนว กถิตา, ตสฺมา ตํ วิตฺถารโต กเถตุกาโม "สมยวิมุตฺโต, อสมยวิมุตฺโต"ติ เอกกโต ปฏฺฐาย ยาว ทสกา มาติกํ ฐเปสีติ.

มาติกาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.