[๒๒๔] กายานุปสฺสนาทิปโญฺห ๑- อุตฺตานตฺโถเยว. ๒-

[๒๒๖] ปารายนกถาย ๓- สุญฺญโต โลกํ อเวกฺขสฺสูติ สตฺตสุญฺญตาวเสน ขนฺธโลกํ โอโลเกหีติ อตฺโถ.

[๒๒๘] ปุคฺคโล อเวกฺขตีติ สกวาทีปุจฺฉา. ปรวาทิสฺส หิ "สุญฺญโต โลกํ อเวกฺขสฺสู"ติ คาถาย โย อเวกฺขติ, โส ปุคฺคโลติ ลทฺธิ, ตสฺมา นํ เอวํ ปุจฺฉติ. สห รูเปนาติ รูปกาเยน สทฺธึ, ตโต อนิสฺสิโต ๔- หุตฺวาติ อตฺโถ. อิทํ ปญฺจโวการวเสน อนุชานิตฺวา ปุน ตํ ชีวนฺติ ปุฏฺโฐ สุตฺตวิโรธภเยเนว ปฏิกฺขิปติ. วินา รูเปนาติ อิทํ จตุโวการวเสน อนุชานิตฺวา ปุน อญฺญํ ชีวนฺติ ปุฏฺโฐ สุตฺตวิโรธภเยเนว ปฏิกฺขิปติ. "อพฺภนฺตรคโต"ติ จ "พหิทฺธา นิกฺขมิตฺวา"ติ จ อิทํ "สห รูเปน วินา รูเปนา"ติ เหฏฺฐา วุตฺตสฺส ลกฺขณวจนํ. ตตฺถ อพฺภนฺตรคโตติ รูปสฺส อนฺโตคโต, อิโต วา เอโต วา ๕- อนิกฺขมิตฺวา รูปปริจฺเฉทวเสเนว ฐปิโต ๖- หุตฺวาติ อตฺโถ. นิกฺขมิตฺวาติ รูปปริจฺเฉทํ อติกฺกมิตฺวา, รูปํ อนิสฺสิโต หุตฺวาติ อตฺโถ.

[๒๓๑] อนตฺตาติ อตฺตนา ชีเวน ปุคฺคเลน รหิโต, เอกธมฺเมปิ ปุคฺคโล นตฺถีติ อตฺโถ. เอวํ สพฺพสุตฺตานํ อาคมฏฺฐกถาสุ วุตฺตนเยเนว อตฺโถ เวทิตพฺโพ. อิทํ ๗- ปน สนฺธาย ภาสิตมตฺตเมว วกฺขาม.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๗๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกมาติกา”