เอตฺตาวตา วาทยุตฺติ นาม นิฏฺฐิตา โหติ.

๒. อริยปุคฺคลสํสนฺทนปริหานิวณฺณนา

[๒๔๐] อิทานิ อริยปุคฺคลสํสนฺทนา อารทฺธา. ตตฺถ ยสฺมา เกจิ อรหโตว ปริหานึ อิจฺฉนฺติ, เกจิ อนาคามิโนปิ, เกจิ สกทาคามิโนปิ. ๒- โสตาปนฺนสฺส ปน สพฺเพปิ น อิจฺฉนฺติเยว. เย อรหตฺตา ปริหายิตฺวา อนาคามิสกทาคามิภูมิภาเว ๓- ฐิตา, เตสํ ปริหานึ อิจฺฉนฺติ, น อิตเรสํ อนาคามิสกทาคามีนํ. โสตาปนฺนสฺส ปน เตปิ สพฺพทาปิ ๔- น อิจฺฉนฺติเยว, ตสฺมา เปยฺยาลมุเขน ปุจฺฉา กตา. ตตฺถ เตสํ ลทฺธิวเสน ปฏิญฺญา จ ปฏิกฺเขโป จ เวทิตพฺพา. "ปริหายติ อนาคามี อนาคามิผลา"ติ หิ ปญฺหสฺมึ เย อนาคามิโน ปริหานึ น อิจฺฉนฺติ, เตสํ วเสน ปฏิกฺเขโป. เย ปกติอนาคามิโน วา อรหตฺตา ปริหายิตฺวา ฐิตอนาคามิโน วา ปริหานึ อิจฺฉนฺติ, เตสํ วเสน ปฏิญฺญาติ อิทเมตฺถ นยมุขํ. ตสฺสานุสาเรน สพฺพเปยฺยาลา อตฺถโต เวทิตพฺพา.

[๒๔๑] ยํ ปเนตฺถ "โสตาปตฺติผลสฺส อนนฺตรา อรหตฺตํเยว สจฺฉิกโรตี"ติ วุตฺตํ, ตํ ปริหีนสฺส ปุน วายมโต อรหตฺตุปฺปตฺตึ ๕- สนฺธาย วุตฺตํ. อิตโร ตํ ๖- โสตาปตฺติผลานนฺตรํ อรหตฺตสฺส อภาวา ปฏิกฺขิปติ.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๘๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “ปัญจกมาติกา”