๒. นิทฺเทสวณฺณนา

๑. ปฐมนย สงฺคหาสงฺคหปทวณฺณนา

๑. ขนฺธปทวณฺณนา

[๖] อิทานิ ปญฺจกฺขนฺธาทิวเสน นิกฺขิตฺตมาติกํ "สงฺคโห อสงฺคโห"ติอาทีหิ นยมาติกาปเทหิ สทฺธึ โยเชตฺวา ทสฺเสตุํ รูปกฺขนฺโธ กตีหิ ขนฺเธหีติอาทินา นเยน นิทฺเทสวาโร อารทฺโธ. ตตฺถ ยสฺมา "สงฺคโห อสงฺคโห"ติอาทิกาย นยมาติกาย "ตีหิ สงฺคโห. ตีหิ อสงฺคโห"ติ นยมุขมาติกา ฐปิตา, ตสฺมา รูปกฺขนฺธาทีนํ สงฺคหํ ทสฺเสตุํ กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหีติ ตีณิ ขนฺธายตนธาตุปทาเนว อุทฺทิฏฺฐานิ. ๑- จตฺตาริ สจฺจานีติอาทีสุ เอกมฺปิ น ปรามฏฺฐํ. ยสฺมา จ "สภาโค. วิสภาโค"ติ เอวํ ลกฺขณมาติกา ฐปิตา, ตสฺมา อิมสฺส ปญฺหสฺส วิสฺสชฺชเน รูปกฺขนฺโธ เอเกน ขนฺเธนาติอาทิ วุตฺตํ. สภาคา หิ ตสฺส เอเต ขนฺธาทโยติ. ตตฺถ เอเกน ขนฺเธนาติ รูปกฺขนฺเธเนว. ยญฺหิ กิญฺจิ รูปํ รูปกฺขนฺธสภาคตฺตา รูปกฺขนฺโธเตฺวว สงฺคหํ คจฺฉตีติ รูปกฺขนฺเธเนว คหิตํ. ๒- ตํ รูปกฺขนฺเธเนว ปริจฺฉินฺนํ. เอกาทสหายตเนหีติ มนายตนวชฺเชหิ. สพฺโพปิ หิ รูปกฺขนฺโธ ทสายตนานิ ธมฺมายตเนกเทโส จ โหติ, ตสฺมา เอกาทสหายตเนหิ คณิโต ปริจฺฉินฺโน. เอกาทสหิ ธาตูหีติ สตฺตวิญฺญาณธาตุวชฺชาหิ เอกาทสหิ ธาตูหิ. ๓- เอตาสุ หิ อปริยาปนฺนํ รูปํ นาม นตฺถิ.