ฉักกมาติกา

๓. พฺรหฺมจริยกถา

๑. สุทฺธพฺรหฺมจริยกถาวณฺณนา

[๒๖๙] อิทานิ พฺรหฺมจริยกถา นาม ๑- โหติ. ตตฺถ เทฺว พฺรหฺมจริยวาสา มคฺคภาวนา จ ปพฺพชฺชา จ. ปพฺพชฺชา สพฺพเทเวสุ นตฺถิ, มคฺคภาวนา ฐเปตฺวา อสญฺญีสตฺเต ๒- เสเสสุ อปฺปฏิสิทฺธา. ตตฺถ เย ปรนิมฺมิตวสวตฺติเทเว อุปาทาย ตทุปริเทเวสุ มคฺคภาวนมฺปิ น อิจฺฉนฺติ เสยฺยถาปิ สมิติยา, เต สนฺธาย นตฺถิ เทเวสูติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. "ตีหิ ภิกฺขเว ฐาเนหิ ชมฺพูทีปกา มนุสฺสา อุตฺตรกุรุเก จ มนุสฺเส อธิคฺคณฺหนฺติ เทเว จ ตาวตึเส. กตเมหิ ตีหิ. สูรา สติมนฺโต อิธ พฺรหฺมจริยวาโส"ติ ๓- อิทํ สุตฺตํ นิสฺสาย เทฺวปิ พฺรหฺมจริยวาสา นตฺถิ เทเวสูติ อุปฺปนฺนลทฺธิวเสน ปฏิญฺญา ปรวาทิสฺส. ปุน ทฺวินฺนมฺปิ พฺรหฺมจริยานํ อนฺตรายิกธมฺมวเสน สพฺเพ เทวา ชฬาติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตตฺถ หตฺถสํวาจิกาติ มูคา วิย หตฺถมุทฺธาย วตฺตาโร. ปรโต อตฺถิ เทเวสูติ ปุจฺฉา ปรวาทิสฺส, มคฺคภาวนํ สนฺธาย ปฏิญฺญา สกวาทิสฺส. ปฏิญฺญาย อธิปฺปายํ อสลฺลกฺเขตฺวา ปพฺพชฺชาวเสน อนุโยโค ปรวาทิสฺส.

[๒๗๐] ยตฺถ นตฺถิ ปพฺพชฺชาติ ปเญฺห คิหีนญฺเจว เอกจฺจานญฺจ เทวานํ มคฺคปฏิลาภํ สนฺธาย ปฏิกฺเขโป ตสฺเสว. ปุน ปุฏฺโฐ ปจฺจนฺตวาสิโน เจว อสญฺญีสตฺเต จ สนฺธาย ปฏิญฺญา ตสฺเสว. โย ปพฺพชตีติอาทีสุ ปุจฺฉาสุปิ เอเสว นโย. ปุน "อตฺถิ เทเวสู"ติ ปเญฺหปิ มคฺคภาวนํ สนฺธาเยว ปฏิญฺญา สกวาทิสฺส, "สพฺพเทเวสู"ติ วุตฺเต อสญฺญีสตฺเต สนฺธาย ปฏิกฺเขโป ตสฺเสว.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “ฉักกมาติกา”