@4 bhavaṅgaṃ otaritvā parinibbāyatotipi pāṭho atthīti yojanā

@5 cha.Ma. ubhayasīsapariyādānaṃ

[17] Ṭhitakappīniddese ṭhito kappoti ṭhitakappo, ṭhitakappo assa atthīti ṭhitakappī, kappaṃ ṭhapetuṃ samatthoti attho. Uḍḍayhanavelā assāti jhāyanakālo bhaveyya. Neva tāvāti yāva esa maggasamaṅgīpuggalo sotāpattiphalaṃ na sacchikaroti, neva tāva kappo jhāyeyya, jhāyamānopi ajjhāyitvāva tiṭṭheyya. Kappavināso hi nāma mahāvikāro mahāpayogo koṭisatasahassa- cakkavāḷassa jhāyanavasena mahālokavināso. Ayampi evaṃ mahāvināso tiṭṭheyya vāti vadati, sāsane pana dharamāne ayaṃ kappavināso nāma natthi. Kappavināse sāsanaṃ natthi. Gatakoṭike hi kāle kappavināso nāma hoti. Evaṃ santepi satthā antarāyābhāvaṃ dīpetuṃ idaṃ kāraṇaṃ āhari "idampi bhaveyya, maggasamaṅgino pana phalassa antarāyo na sakkā kātun"ti. Ayampana puggalo kappaṃ ṭhapentopi kittakaṃ kālaṃ ṭhapeyyāti. Yasmiṃ vāre maggavuṭṭhānaṃ hoti, atha bhavaṅgaṃ āvajjentaṃ manodvārāvajjanaṃ uppajjati, tato tīṇi anulomāni ekaṃ gotrabhūcittaṃ ekaṃ maggacittaṃ dve phalacittāni pañca paccavekkhaṇañāṇānīti ettakaṃ kālaṃ ṭhapeyya. Imampana atthaṃ bāhirāya āgantukūpamāyapi evaṃ dīpayiṃsu. Sace hi sotāpattimaggasamaṅgissa matthakūpari yojanikaṃ ekaghanaselaṃ tivaṭṭāya rajjuyā bandhitvā olambeyya, ekasmiṃ vaṭṭe chinne dvīhi olambeyya, dvīsu chinnesu ekena olambetheva. Tasmimpi chinne abbhakūṭaṃ viya ākāse tiṭṭheyya. Na tveva tassa puggalassa maggānantarassa antarāyaṃ kareyyāti. Ayampana dīpanā parittā. Purimāva mahantā. Na kevalaṃ pana sotāpattimaggaṭṭhova kappaṃ ṭhapeti, itare maggasamaṅginopi ṭhapentiyeva. Tena bhagavā heṭṭhā gahitañca aggahitañca sabbaṃ saṅkaḍḍhitvā saddhiṃ piṭṭhivaṭṭakapuggalehi imaṃ tantiṃ āropesi "sabbepi maggasamaṅgino puggalā ṭhitakappino"ti.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิทเทส”