[172] Dutiyapañhe yasmā yāya kāyaci viññāṇadhātuyā saṅgahito viññāṇakkhandho manāyatanena asaṅgahito nāma natthi, tasmā āyatanasaṅgahena

Ettha pana catūhi khandhehīti rūpādīhi catūhi. Ekādasahāyatanehīti manāyatanavajjehi. Dvādasahi dhātūhīti yathānurūpā cha viññāṇadhātuyo apanetvā sesāhi dvādasahi. Cakkhuviññāṇadhātuyā hi cakkhuviññāṇadhātuyeva saṅgahitā. Itarā asaṅgahitā. Sotaviññāṇadhātuādīsupi eseva nayo.

[173] Tatiyapañhe cakkhundriyādīnaṃ vissajjanaṃ cakkhvāyatanādisadisameva. Itthindriyapurisindriyesu pana dhammāyatanena saddhiṃ dve āyatanāni, dhammadhātuyā ca saddhiṃ satta viññāṇadhātuyo aṭṭha dhātuyo ca veditabbā.

[174] Catutthapañhe tīhāyatanehīti rūpāyatanadhammāyatanamanāyatanehi. Tesu hi bhavesu rūpāyatanadhammāyatanavasena dveva āyatanāni tehi asaṅgahitāni. Sesāni nava rūpāyatanāni teheva dvīhi, manāyatanena cāti tīhi asaṅgahitāni nāma honti. Navahi dhātūhīti rūpadhātudhammadhātūhi saddhiṃ sattahi viññāṇadhātūhi.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สังคหิเตนอสังคหิตปทนิทเทส”