[124] Jigucchitabbādīsu jigucchitabboti gūthaṃ viya jigucchitabbo. Athakho nanti athakho assa. Kittisaddoti kathāsaddo. Evamevāti ettha gūthakūpo viya dussīlyaṃ daṭṭhabbaṃ, gūthakūpe patitvā ṭhito dhamaniahi viya dussīlapuggalo, gūthakūpato uddhariyamānena tena ahinā purisassa sarīraṃ āruḷhenāti adaṭṭhabhāvo viya dussīlyaṃ sevamānassāpi tassa kiriyāya akaraṇabhāvo, sarīraṃ gūthena makkhetvā ahino gatakālo viya dussīlyaṃ sevamānassa pāpakittisaddaabbhuggamanakālo veditabbo.

[125] Tindukālātanti tindukarukkhaalātaṃ. Bhiyyoso mattāya ciccīṭāyatīti tañhi jhāyamānaṃ pakatiyāpi pappaṭikāyo muñcantaṃ ciṭiciṭāyatīti saddaṃ karoti, ghaṭṭitaṃ pana adhimattaṃ karotīti attho. Evamevāti evameva kodhano attano dhammatāyapi uddhato caṇḍikato hutvā carati, appamattakaṃ pana vacanaṃ vuttakāle "mādisannāma evaṃ esa vadatī"ti atirekataraṃ uddhato caṇḍikato hutvā carati.

@3 cha.Ma. cicciṭāyati ciṭiciṭāti 4 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati Gūthakūpoti gūthapuṇṇakūpo gūtharāsiyeva vā. Opammasaṃsandanaṃ panettha purimanayeneva veditabbaṃ. Tasmā evarūpo puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabboti yasmā kodhano puggalo atiseviyamānopi atiupasaṅkamiyamānopi kujjhatiyeva, "kiṃ iminā"ti paṭikkamantopi kujjhatiyeva, tasmā palāsaggi viya ajjhupekkhitabbo na sevitabbo. Kiṃ vuttaṃ hoti? yo hi palāsaggiṃ atiupasaṅkamitvā tappati, tassa sarīraṃ jhāyati. Yo atipaṭikkamitvā tappati, tassa sītaṃ na vūpasamati. Anupasaṅkamitvā apaṭikkamitvā pana majjhattabhāvena tappentassa sītaṃ vūpasamati, kāyopi na ḍayhati. Tasmā palāsaggi viya kodhano puggalo majjhattabhāvena ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกนิทเทส”