[224] Kāyānupassanādipañho uttānatthoyeva.

[226] Pārāyanakathāya suññato lokaṃ avekkhassūti sattasuññatāvasena khandhalokaṃ olokehīti attho.

[228] Puggalo avekkhatīti sakavādīpucchā. Paravādissa hi "suññato lokaṃ avekkhassū"ti gāthāya yo avekkhati, so puggaloti laddhi, tasmā naṃ evaṃ pucchati. Saha rūpenāti rūpakāyena saddhiṃ, tato anissito hutvāti attho. Idaṃ pañcavokāravasena anujānitvā puna taṃ jīvanti puṭṭho suttavirodhabhayeneva paṭikkhipati. Vinā rūpenāti idaṃ catuvokāravasena anujānitvā puna aññaṃ jīvanti puṭṭho suttavirodhabhayeneva paṭikkhipati. "abbhantaragato"ti ca "bahiddhā nikkhamitvā"ti ca idaṃ "saha rūpena vinā rūpenā"ti heṭṭhā vuttassa lakkhaṇavacanaṃ. Tattha abbhantaragatoti rūpassa antogato, ito vā eto vā anikkhamitvā rūpaparicchedavaseneva ṭhapito hutvāti attho. Nikkhamitvāti rūpaparicchedaṃ atikkamitvā, rūpaṃ anissito hutvāti attho.

[231] Anattāti attanā jīvena puggalena rahito, ekadhammepi puggalo natthīti attho. Evaṃ sabbasuttānaṃ āgamaṭṭhakathāsu vuttanayeneva attho veditabbo. Idaṃ pana sandhāya bhāsitamattameva vakkhāma.

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๗๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกมาติกา”