[๕๓] กตโม จ ปุคฺคโล อุปหจฺจปรินิพฺพายี อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา โส อติกฺกมิตฺวา เวมชฺฌํ อายุปฺปมาณํ อุปหจฺจ วา กาลกิริยํ อริยมคฺคํ สญฺชเนติ อุปริฏฺฐิมานํ สญฺโญชนานํ ปหานาย อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล อุปหจฺจปรินิพฺพายี ฯ

[๕๔] กตโม จ ปุคฺคโล อสงฺขารปรินิพฺพายี อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา โส อสงฺขาเรน อริยมคฺคํ สญฺชเนติ อุปริฏฺฐิมานํ สญฺโญชนานํ ปหานาย อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล อสงฺขารปรินิพฺพายี ฯ

[๕๕] กตโม จ ปุคฺคโล สสงฺขารปรินิพฺพายี อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา โส สสงฺขาเรน อริยมคฺคํ สญฺชเนติ อุปริฏฺฐิมานํ สญฺโญชนานํ ปหานาย อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล สสงฺขารปรินิพฺพายี ฯ

[๕๖] กตโม จ ปุคฺคโล อุทฺธํโสโต อกนิฏฺฐคามี อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สญฺโญชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก โหติ ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา โส อวิหา จุโต อตปฺปํ คจฺฉติ อตปฺปา จุโต สุทสฺสํ คจฺฉติ สุทสฺสา จุโต สุทสฺสึ คจฺฉติ สุทสฺสิยา จุโต อกนิฏฺฐํ คจฺฉติ อกนิฏฺเฐ อริยมคฺคํ สญฺชเนติ อุปริฏฺฐิมานํ สญฺโญชนานํ ปหานาย อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล อุทฺธํโสโต อกนิฏฺฐคามี ฯ

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “เอกกนิทเทส