[๙๗] เอวเมว ตโยเม กาสิกวตฺถูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา ภิกฺขูสุ ฯ กตเม ตโย ฯ นโว เจปิ ภิกฺขุ โหติ สีลวา กลฺยาณธมฺโม อิทมสฺส สุวณฺณตาย เสยฺยถาปิ ตํ กาสิกวตฺถํ วณฺณวนฺตํ ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล เย โข ปนสฺส เสวนฺติ ภชนฺติ ปยิรุปาสนฺติ ทิฏฺฐานุคตึ อาปชฺชนฺติ เตสนฺตํ โหติ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย อิทมสฺส สุขสมฺผสฺสตาย เสยฺยถาปิ ตํ กาสิกวตฺถํ สุขสมฺผสฺสํ ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล เยสํ โข ปน ปฏิคฺคณฺหาติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ เตสนฺตํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํสํ อิทมสฺส มหคฺฆตาย เสยฺยถาปิ ตํ กาสิกวตฺถํ มหคฺฆํ ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล มชฺฌิโม เจปิ ภิกฺขุ ฯเปฯ เถโร เจปิ ภิกฺขุ โหติ สีลวา กลฺยาณธมฺโม อิทมสฺส สุวณฺณตาย เสยฺยถาปิ ตํ กาสิกวตฺถํ วณฺณวนฺตํ ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล เย โข ปนสฺส เสวนฺติ ภชนฺติ ปยิรุปาสนฺติ ทิฏฺฐานุคตึ อาปชฺชนฺติ เตสนฺตํ โหติ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย อิทมสฺส สุขสมฺผสฺสตาย เสยฺยถาปิ ตํ กาสิกวตฺถํ สุขสมฺผสฺสํ ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล เยสํ โข ปน ปฏิคฺคณฺหาติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารํ เตสนฺตํ มหปฺผลํ โหติ มหานิสํสํ อิทมสฺส มหคฺฆตาย เสยฺยถาปิ ตํ กาสิกวตฺถํ มหคฺฆํ ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล เอวรูโป เจ เถโร ภิกฺขุ สงฺฆมชฺเฌ ภณติ ตเมนํ ภิกฺขู เอวมาหํสุ อปฺปสทฺทา อายสฺมนฺโต โหถ เถโร ภิกฺขุ ธมฺมญฺจ วินยญฺจ ภณตีติ ตสฺส ตํ วจนํ อาเธยฺยํ คจฺฉติ คนฺธกรณฺฑเกว นํ กาสิกวตฺถํ ฯ อิเม ตโย กาสิกวตฺถูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา ภิกฺขูสุ ฯ

[๙๘] กตโม จ ปุคฺคโล สุปฺปเมยฺโย อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อุทฺธโต โหติ อุนฺนโฬ จปโล มุขโร วิกิณฺณวาโจ มุฏฺฐสฺสติ อสมฺปชาโน อสมาหิโต วิพฺภนฺตจิตฺโต ปากฏินฺทฺริโย อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล สุปฺปเมยฺโย ฯ กตโม จ ปุคฺคโล ทุปฺปเมยฺโย อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อนุทฺธโต โหติ อนุนฺนโฬ อจปโล อมุขโร อวิกิณฺณวาโจ อุปฏฺฐิตสฺสติ สมฺปชาโน สมาหิโต เอกคฺคจิตฺโต สํวุตินฺทฺริโย อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล ทุปฺปเมยฺโย ฯ กตโม จ ปุคฺคโล อปฺปเมยฺโย อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล อปฺปเมยฺโย ฯ

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๗๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกนิทเทส