[๑๓๐] กถญฺจ ปุคฺคโล โอณโตณโต โหติ ฯเปฯ เอวํ ปุคฺคโล โอณโตณโต โหติ ฯ กถญฺจ ปุคฺคโล โอณตุณฺณโต โหติ ฯเปฯ เอวํ ปุคฺคโล โอณตุณฺณโต โหติ ฯ กถญฺจ ปุคฺคโล อุณฺณโตณโต โหติ ฯเปฯ เอวํ ปุคฺคโล อุณฺณโตณโต โหติ ฯ กถญฺจ ปุคฺคโล อุณฺณตุณฺณโต โหติ ฯเปฯ เอวํ ปุคฺคโล อุณฺณตุณฺณโต โหติ ฯ ตตฺถ กตเม จตฺตาโร รุกฺขูปมา ปุคฺคลา ฯ

[๑๓๑] จตฺตาโร รุกฺขา เผคฺคุ สารปริวาโร สาโร เผคฺคุปริวาโร เผคฺคุ เผคฺคุปริวาโร สาโร สารปริวาโร ฯ

[๑๓๒] เอวเมว จตฺตาโรเม รุกฺขูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ ฯ กตเม จตฺตาโร ฯ เผคฺคุ สารปริวาโร สาโร เผคฺคุปริวาโร เผคฺคุ เผคฺคุปริวาโร สาโร สารปริวาโร ฯ กถญฺจ ปุคฺคโล เผคฺคุ โหติ สารปริวาโร อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ทุสฺสีโล โหติ ปาปธมฺโม ปริสา จ ขฺวสฺส โหติ สีลวตี กลฺยาณธมฺมา เอวํ ปุคฺคโล เผคฺคุ โหติ สารปริวาโร เสยฺยถาปิ โส รุกฺโข เผคฺคุ สารปริวาโร ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล ฯ กถญฺจ ปุคฺคโล สาโร โหติ เผคฺคุปริวาโร อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สีลวา โหติ กลฺยาณธมฺโม ปริสา จ ขฺวสฺส โหติ ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา เอวํ ปุคฺคโล สาโร โหติ เผคฺคุปริวาโร เสยฺยถาปิ โส รุกฺโข สาโร เผคฺคุปริวาโร ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล ฯ กถญฺจ ปุคฺคโล เผคฺคุ โหติ เผคฺคุปริวาโร อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ทุสฺสีโล โหติ ปาปธมฺโม ปริสาปิสฺส โหติ ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา เอวํ ปุคฺคโล เผคฺคุ โหติ เผคฺคุปริวาโร เสยฺยถาปิ โส รุกฺโข เผคฺคุ เผคฺคุปริวาโร ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล ฯ กถญฺจ ปุคฺคโล สาโร โหติ สารปริวาโร อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สีลวา โหติ กลฺยาณธมฺโม ปริสาปิสฺส โหติ สีลวตี กลฺยาณธมฺมา เอวํ ปุคฺคโล สาโร โหติ สารปริวาโร เสยฺยถาปิ โส รุกฺโข สาโร สารปริวาโร ตถูปโม อยํ ปุคฺคโล ฯ อิเม จตฺตาโร รุกฺขูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ ฯ

[๑๓๓] กตโม จ ปุคฺคโล รูปปฺปมาโณ รูปปฺปสนฺโน อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล อาโรหํ วา ปสฺสิตฺวา ปริณาหํ วา ปสฺสิตฺวา สณฺฐานํ วา ปสฺสิตฺวา ปาริปูรึ วา ปสฺสิตฺวา ตตฺถ ปมาณํ คเหตฺวา ปสาทํ ชเนติ อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล รูปปฺปมาโณ รูปปฺปสนฺโน ฯ กตโม จ ปุคฺคโล โฆสปฺปมาโณ โฆสปฺปสนฺโน อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล ปรวณฺณนาย ปรโถมนาย ปรปสํสนาย ปรวณฺณหาริกาย ตตฺถ ปมาณํ คเหตฺวา ปสาทํ ชเนติ อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล โฆสปฺปมาโณ โฆสปฺปสนฺโน ฯ กตโม จ ปุคฺคโล ลูขปฺปมาโณ ลูขปฺปสนฺโน อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล จีวรลูขํ วา ปสฺสิตฺวา ปตฺตลูขํ วา ปสฺสิตฺวา เสนาสนลูขํ วา ปสฺสิตฺวา วิวิธํ วา ทุกฺกรการิกํ ปสฺสิตฺวา ตตฺถ ปมาณํ คเหตฺวา ปสาทํ ชเนติ อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล ลูขปฺปมาโณ ลูขปฺปสนฺโน ฯ กตโม จ ปุคฺคโล ธมฺมปฺปมาโณ ธมฺมปฺปสนฺโน อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สีลํ วา ปสฺสิตฺวา สมาธึ วา ปสฺสิตฺวา ปญฺญํ วา ปสฺสิตฺวา ตตฺถ ปมาณํ คเหตฺวา ปสาทํ ชเนติ อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล ธมฺมปฺปมาโณ ธมฺมปฺปสนฺโน ฯ

เล่มที่ ๓๖ ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ๑๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทส