แม้ในปัญหาว่าด้วย ผู้เข้านิโรธสมาบัติ ปรวาทีหมายเอาอรูปชีวิตินทรีย์ที่เป็นจิตตวิปปยุตนั่นแหละ จึงตอบปฏิเสธบ้าง ตอบรับรองบ้าง. ฝ่ายสกวาที เมื่อไม่รับรองคำนั้น จึงกล่าวว่า หากว่า เป็นต้น เพื่อท้วงด้วยคำว่า เมื่ออรูปไม่เป็นไปอยู่ รูปก็พึงมีอยู่ได้.

ในปัญหาว่าด้วย สังขารขันธ์ ปรวาทีหมายเอาสังขารขันธ์มีผัสสะเป็นต้น จึงตอบปฏิเสธ แต่ตอบรับรองหมายเอาสังขารขันธ์มีกายกรรมเป็นต้น.

ลัทธิของปรวาทีว่า ธรรมทั้งหลายมีกายวิญญัติ วจีวิญญัติ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะและชีวิตินทรีย์ เป็นต้นว่าเป็นธรรมเนื่องด้วยสังขารขันธ์ ดังนี้.

แต่สกวาทีเมื่อไม่ตอบรับรองคำนั้น จึงกล่าวว่า ผู้เข้านิโรธมีเวทนาขันธ์ เป็นต้น เพื่อท้วงว่า ถ้าว่าความเป็นไปแห่งอรูป แม้ดับไปแล้วสังขารขันธ์ยังมีอยู่ไซร้ นามขันธ์ ๔ ก็ต้องมีอยู่ดังนี้.

เล่มที่ ๓๗ กถาวัตถุ๔๒๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ชีวิตินทริยกถา”