๑๔. จุทฺทสมวคฺค

๑. กุสลากุสลปฏิสนฺทหนกถาวณฺณนา

[๖๘๖-๖๙๐] อิทานิ กุสลากุสลปฏิสนฺทหนกถา นาม โหติ. ตตฺถ กุสลํ วา อกุสลสฺส อกุสลํ วา กุสลสฺส อนนฺตรา อุปฺปชฺชนกํ นาม นตฺถีติ เตสํ อญฺญมญฺญํ ปฏิสนฺทหนํ ๑- น ยุชฺชติ. เย ปน ยสฺมา เอกวตฺถุสฺมิญฺเญว รชฺชติ วิรชฺชติ จ, ตสฺมา ตํ อญฺญมญฺญํ ปฏิสนฺทหตีติ ลทฺธึ คเหตฺวา ฐิตา เสยฺยถาปิ มหาสํฆิกานํ, ๒- เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. อาวชฺชนา ปณิธีติ อุภยํ อาวชฺชนสฺเสว นามํ. ตญฺหิ ภวงฺคํ อาวชฺเชตีติ อาวชฺชนา, ภวงฺคารมฺมณโต อญฺญสฺมึ อารมฺมเณ จิตฺตํ ปณิทหติ ฐเปตีติ ปณิธิ. กุสลํ อนาวชฺชนฺตสฺสาติ ยํ ตํ อกุสลานนฺตรํ ปฏิสนฺทหนฺตํ กุสลํ อุปฺปชฺชติ, ตํ อนาวชฺชนฺตสฺส อุปฺปชฺชตีติ ปุจฺฉติ. อิตโร ปน วินา อาวชฺชเนน กุสลสฺส อุปฺปตฺตึ อปสฺสนฺโต ปฏิกฺขิปติ. กุสลํ อโยนิโส มนสิกโรโตติ อิทํ ยทิ อกุสลานนฺตรํ กุสลํ อุปฺปชฺเชยฺย, อกุสลสฺเสว อาวชฺชเนน อโยนิโส มนสิกโรโต อุปฺปชฺเชยฺยาติ โจทนตฺถํ วุตฺตํ. เสสํ ยถาปาลิเมว นิยฺยาติ. นนุ ยสฺมึเยว วตฺถุสฺมินฺติ วจนํ เอการมฺมเณ สราควิราคุปฺปตฺตึ ทีเปติ, น กุสลากุสลานํ อนนฺตรตํ, ตสฺมา อสาธกนฺติ.

กุสลากุสลปฏิสนฺทหนกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.