๕. นิโรธสมาปตฺติกถาวณฺณนา

[๔๕๗-๔๕๙] อิทานิ นิโรธสมาปตฺติกถา นาม โหติ. ตตฺถ นิโรธสมาปตฺตีติ จตุนฺนํ ขนฺธานํ อปฺปวตฺติ. ยสฺมา ปน สา กริยมานา กริยติ, สมาปชฺชิยมานา สมาปชฺชิยติ, ตสฺมา นิรุทฺธาติ ๑- วุจฺจติ. สงฺขตาสงฺขตลกฺขณานํ ปน อภาเวน น วตฺตพฺพา "สงฺขตาติ วา อสงฺขตา"ติ วา. ตตฺถ เยสํ "ยสฺมา สงฺขตา น โหติ, ตสฺมา อสงฺขตา"ติ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ อนฺธกานญฺเจว อุตฺตราปถกานญฺจ, เต สนฺธาย นิโรธสมาปตฺตีติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. อุปฺปาเทนฺตีติอาทิ สมาปชฺชนปฏิลาภวเสเนว วุตฺตํ. ยถา ปน รูปาทโย สงฺขตธมฺเม ๒- อุปฺปาเทนฺติ. น ตถา ตํ เกจิ อุปฺปาเทนฺติ นาม. นิโรธา โวทานํ วุฏฺฐานนฺติ ผลสมาปตฺติ เวทิตพฺพา. อสงฺขตา ปน ตํ นตฺถิเยว,

นิโรธสมาปตฺติกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.