@๔ ฉ.ม. ปุน ยทิ ตํ อริยํ, มคฺคาทีสุ ๕ ฉ.ม. ปริกปฺปิเตน อนิมิตฺตาปณิหิเตสุปิ เอเสว นโย. สตฺตนิมิตฺตาภาวโต หิ ขนฺธา อนิมิตฺตา, สงฺขารนิมิตฺตาภาวโต นิพฺพานํ. เอกธมฺมสฺมิมฺปิ อาโรเปตฺวา ฐเปตพฺพสงฺขาเตน จ ปณิหิตพฺพฏฺเฐน ๑- ปณิธีติ สงฺขคเตน ๒- สตฺตปณิธินา ๓- อปฺปณิหิตา ขนฺธา, ตณฺหาปณิธินา วา ตณฺหาย วา อารมฺมณภูเตน สพฺพสงฺขารปณิธินา อปฺปณิหิตํ นิพฺพานํ. ตสฺมา อิธาปิ ปฏิกฺเขโป จ ปฏิญฺญา จ ปุริมนเยเนว เวทิตพฺพา.
[๓๕๘] ตโต "ยถา สติปฏฺฐานาทโย โลกุตฺตรธมฺมา อริยา เจว สุญฺญตาทิอารมฺมณา จ, กินฺเต เอวํ ฐานาฐานญาณนฺ"ติ อนุโลมปฏิโลมปุจฺฉา โหนฺติ. ตตฺถ สพฺพาปิ ปฏิญฺญา สพฺเพ จ ปฏิกฺเขปา ปรวาทิสฺเสว. อิมินาว อุปาเยน เสสญาเณสุปิ ปุจฺฉาวิสฺสชฺชนํ เวทิตพฺพํ. ปาลิยมฺปน เสสานิ สงฺขิปิตฺวา อวสาเน จุตูปปาตญาณเมว วิภตฺตํ. ตโต ปรํ สกสมเยปิ "อริยนฺ"ติ สิทฺเธน อาสวานํ ขยญาเณน สทฺธึ สํสนฺเทตฺวา เสสญาณานํ อนุโลมโต จ ปฏิโลมโต จ อริยภาวปุจฺฉา โหนฺติ. ตา สพฺพา ปรวาทิสฺส, ปฏิญฺญา จ ปฏิกฺเขโป จ สกวาทิสฺส. เต อุตฺตานตฺถาเยว. ปาลิยํ ปเนตฺถ ปฐมนเยเนว ๔- ทสฺเสตฺวา สตฺต ญาณานิ สงฺขิตฺตานีติ.
อริยนฺติกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.